သာယာေပ်ာ္ဖြယ္ ေ႐ႊျဖဴေျမမွ ရခိုင္ေလာ့ဂါမ်ား၏ ပို႔(စ္)သစ္မ်ား

ရခိုင္ျပည္နယ္ လူဦးေရ ၃၁၈၃၃၃၀ ထိ ေရာက္ရွိ

2010-08-24T05:59:00.000-07:00

ရခိုင္ျပည္နယ္၏ လူဦးေရမွာ ၃၁၈၃၃၃၀ ရွိျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ လူဦးေရ၏ ၅ ဒႆမ ၅၃ ရာခိုင္ႏုန္း ရွိေၾကာင္း နအဖ စစ္အစိုးရ၏ ထုတ္ျပန္ေသာ စာရင္းအရ သိရသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ခရိုင္ ၄ ခု၊ ျမိဳ႕နယ္ ၁၇ ျမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ျမိဳ႕နယ္ခြဲ ၃ ခုျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားျပီး စစ္ေတြ ခရိုင္မွာ လူဦးေရ အထူထပ္ဆံုး ျဖစ္သည္။

စစ္ေတြခရိုင္တြင္ အိမ္ေျခေပါင္း ၂၂၁၁၂၇ ရွိျပီး လူဦးေရမွာ ၁၅၂၂၀၄၀ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။ ေက်ာက္ျဖဴခရိုင္တြင္ အိမ္ေျခေပါင္း ၈၄၄၉၁ ရွိျပီး လူဦးမွာ ၅၆၀၃၄၉ ရွိေၾကာင္း ေဖၚျပသည္။

အလားတူ သံတြဲ ခရိုင္တြင္ အိမ္ေျခေပါင္း ၆၁၇၄၀ ရွိျပီး လူဦးေရမွာ ၃၇၆၄၅၀ ရွိျပီး ေမာင္ေတာခရိုင္တြင္ အိမ္ေျခေပါင္း ၉၆၈၂၅ ရွိျပီး လူဦးေရမွာ ၇၂၄၄၉၁ ဦးျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရွမ္းျပည္နယ္မွာ လူဦးေရ အမ်ားဆံုးျဖစ္ျပီး ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ဒုတိယ အမ်ားဆံုး ျဖစ္သည္။ ရွမ္းျပည္နယ္၏ လူဦးေရမွာ ၅၄၆၄၀၀၀ ရွိေၾကာင္းသိရသည္။ လူဦးေရ အနည္းဆံုး ျပည္နယ္မွာ ကယားျပည္နယ္ ျဖစ္ျပီး လူဦးေရ ၃၃၆၀၀၀ သာရွိသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ နီးကပ္စြာ တည္ရွိေနေသာ ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ ယခုအခါ လူဦးေရ ၅၃၃၀၀၀ သာရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္၏ ဧရိယာအက်ယ္အဝန္းမွာ ၁၄၂၀၀.၀၈ စတုရန္းမိုင္၊ ဧက အားျဖင့္ဆိုလွ်င္ ၉၀၈၈၀၅၃ ဧက ရွိုျပီး စိုက္ပ်ိဳးေျမ ဧကမွာ ၁၂၈၉၀၀၂ ဧကရွိေၾကာင္း ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ စစ္အစိုးရ ထုတ္ျပန္ေသာ စာရင္းအရ သိရသည္။

၎ျပင္ သစ္ေတာၾကိဳးဝုိင္း ဧရိယာမွာ ၁၆၈၆၂၆၇ ဧက ရွိျပီး၊ ေတာရိုင္းေျမ ဧရိယာမွာ ၃၅၃၂၂၉၉ ဧကႏွင့္ စိုက္ပ်ဳိးျခင္းမျပဳႏုိင္ေသာ ဧရိယာမွာ ၂၃၀၀၀၄၁ ဧက ရွိသည္။ ရခိုင္ ကမ္းရိုးတန္း အလ်ား အရွည္မုိင္ ၃၆၀ ရွိသည္။

ေလ့လာဆန္းစစ္သူမ်ား အေျပာအရ လက္ရွိ ရခိုင္ လူဦးေရမွာ ရန္ကုန္တိုင္း၊ ဧရာ၀တီတိုင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ တျခားေဒသမ်ားႏွင့္ ျပည္ပႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ေနထိုင္သူမ်ား အပါအ၀င္ဆိုလွ်င္ စုစုေပါင္း ၅ သန္း နီးပါးခန္႕ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

( သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား စုေဆာင္းသူ - မင္းဆက္ခိုင္ႏွင့္ စံလင္း)

: ----------------------------------- ----------------------------------- ----------------------------------- :

(နိရဥၥရာ သတင္းမ်ားကို မည္သူ မဆို လြတ္လပ္စြာ ကူးယူ အသံုးျပဳနိုင္ပါသည္။ သို႕ေသာ္ သတင္းရင္းျမစ္ေနရာတြင္ နိရဥၥရာ နာမည္ကို ေဖၚျပေပးေစလိုပါသည္။)

ဂတ္စ္ပိုက္လိုင္းအတြက္ မေဒးကၽြန္းရွိ အိမ္မ်ားျဖိဳဖ်က္ခံရျပီး လယ္ေျမမ်ား သိမ္းပိုက္ခံရ

2010-02-20T17:17:00.000-08:00

2/8/2010

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ျဖဴျမိဳ႕နယ္ မေဒးကၽြန္းရွိ ေက်းရြာ တခ်ိဳ႕မွ အိမ္မ်ားကို ဂတ္စ္ပိုက္လိုင္း ေဆာက္လုပ္ရန္ သတ္မွတ္ထားေသာ ေျမေနရာတြင္ ပါ၀င္ေနသျဖင့္ အာဏာပိုင္မ်ားက ျဖိဳဖ်က္ေနျပီး လယ္ေျမမ်ား ကိုလည္း သိမ္းပိုက္ေနသည္ဟု ေဒသခံ ေက်းရြာသား တဦးက ေျပာသည္။

“ စုစုေပါင္း လက္ရွိ ျဖိဳဖ်က္ခံရတဲ့ အိမ္ေပါင္းက ျပိန္ရြာက ၁၅ ေဆာင္နဲ႕ ရြာမက ၁၅ ေဆာင္ ျဖစ္ပါတယ္။ အိမ္ေတြကို ဖ်က္တာက ေအရွားေ၀ါလ္ ကုမၸဏီက ျဖစ္ပါတယ္။ လယ္ဧကေတာ့ စုစုေပါင္း ၂၀ေက်ာ္ေလာက္ကို သိမ္းခံလိုက္ရပါတယ္။”

သိမ္းထားေသာ လယ္မ်ားကို ေလ်ာ္ေၾကးေပးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားထားေသာ္လည္း အခုအခ်ိန္ထိ ေလ်ာ္ေၾကး မေပးေသးေၾကာင္း သူက ဆက္ေျပာသည္။

“ခုေတာ့ လယ္ေျမေတြနဲ႕ အိမ္ေတြကို ေျမတူးစက္ ေဘာ္ဒူဇာေတြနဲ႕ တူးေနပါျပီ။ ဆိပ္ကမ္းတခုလည္း ေဆာက္မယ္လို႕ သိရပါတယ္။ ခုလို လယ္ေတြကို ျဖိဳပီး စီမံကိန္းကို စတင္ လုပ္ကိုင္ေနျပီ ျဖစ္ေပမယ့္ အခုအခ်ိန္ထိ ေအရွားေ၀ါလ္က ေလ်ာ္ေၾကး မေပးေသးပါဘူး။”
ဆက္ဖတ္ရန္

ေက်ာက္ျဖဴတြင္ တြင္က်ယ္လာေနေသာ ျပည့္တန္ဆာ လုပ္ငန္းမ်ား၌ အာဏာပိုင္မ်ား ပါ၀င္ ပတ္သက္ေန

2010-02-20T17:15:00.001-08:00

2/10/2010

ရခိုင္ျပည္နယ္၏ ဒုတိယ အၾကီးဆံုး ျမိဳ႕ေတာ္ ေက်ာက္ျဖဴတြင္ တျဖည္းျဖည္း တြင္က်ယ္လာေနသည့္ ျပည့္တန္ဆာ လုပ္ငန္းမ်ား၌ အာဏာပိုင္မ်ား ပါ၀င္ပတ္သက္ေနသည္ဟု ေက်ာက္ျဖဴ ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။

အမည္ မေဖၚလိုသူ ေဒသခံ တဦးက "ေက်ာက္ျဖဴက အရင္နဲ႕ မတူေတာ့ဘူး။ ေတာ္ေတာ္ ပ်က္စီးလာေနတယ္။ ျပည့္တန္ဆာေတြနဲ႕ အႏွိပ္ခန္းေတြလည္း အရမ္းေပါလာတယ္။ ခုလို လုပ္ငန္းေတြမွာ အာဏာပိုင္ေတြကပါ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနေတာ့ အေျခအေနက အရမ္းဆိုးသြားတယ္။ အထက္ကို တိုင္ၾကားလို႕လည္း ဘာမွ အေရးယူတာ မရွိပါဘူး။" ဟု ေျပာသည္။
ဆက္ဖတ္ရန္

ဗုိလ္ရာဇာေန႕ အခမ္းအနား မေလးရွားတြင္ က်င္းပျပဳလုပ္

2010-02-20T17:14:00.001-08:00

2/12/2010

(၁၂) ႏွစ္ ျပည့္ေျမွာက္ခဲ့ျပီ ျဖစ္ေသာ ဗုိလ္ရာဇာ က်ဆံုးေန႕ အခမ္းအနားကို မေလးရွားနိုင္ငံ ကြာလာလမ္ပူျမိဳ႕တြင္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားမ်ားက ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၁၁ ရက္ေန႕က က်င္းပခဲ့သည္။

ဦးေဆာင္က်င္းပသူူ ကိုခိုင္စိုးက " ကၽြန္ေတာ္တို႕ ဗုိလ္ရာဇာနဲ႕ အတူ တကြ က်ဆံုးခဲ့ၾကတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ရည္မွန္းပီး ရဟန္းေတာ္ ေတြကို ဆြမ္းကပ္ကာ ဗိုလ္ရာဇာေန႕ကို ကြာလာလမ္ပူျမိဳ႕မွာရွိတဲ့ ရခုိင္ျပည္ အမ်ဳိးသားညီညြတ္ေရး ပါတီရံုးမွာ က်င္းပခဲ့ၾကပါတယ္" ဟု ေျပာသည္။
ဆက္ဖတ္ရန္

ALA ႏွင့္တိုက္ပြဲ ျဖစ္ပြား၍ နအဖ စစ္သား တဦးက်ဆံုး၊ ႏွစ္ဦးဒဏ္ရာရ

2010-02-20T17:13:00.000-08:00

2/13/2010

ALA ေခၚ ရခိုင္ျပည္ လႊတ္ေျမွာက္ေရး တပ္မေတာ္ႏွင့္ နအဖ စစ္တပ္တို႕အၾကား ေဖေဖၚ၀ါရီ ၁၁ ရက္ေန႕က ပလက္၀ျမိဳ႕႔နယ္အတြင္း တိုက္ပြဲ ျဖစ္ပြားရာ နအဖ စစ္တပ္မွ တဦးက်ဆံုးျပီး ႏွစ္ဦး ဒဏ္ရာ ရရွိသြားသည္။

ရခိုင္ျပည္လႊတ္ေျမာက္ေရး ပါတီ စည္းရံုးေရးႏွင့္ ျပန္ၾကားေရးဌာန တာ၀န္ခံ ခိုင္ထြန္းလင္းက နအဖ ဘက္မွ တဦးက်ဆံုးျပီး ႏွစ္ဦးဒဏ္ရာ ရရွိသြားျခင္းကို ယခုကဲ့သို႕ အတည္ျပဳ ေျပာၾကားသည္။

ဆက္ဖတ္ရန္

ဂ်ပန္တြင္ က်င္းပေသာ ၿပည္ေထာင္စုေန႕အခမ္းအနား လူေပါင္း ၇၀၀ တက္ေရာက္

2010-02-20T17:12:00.000-08:00

2/16/2010

ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ တိုက်ိဳၿမိဳ႕တြင္ ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၁၄ ရက္ေန႕က က်င္းပ ျပဳလုပ္ေသာ ၆၃ ႏွစ္ေျမွာက္ ၿပည္ေထာင္စုေန႕အခမ္း အနားသုိ႕ ဂ်ပန္တြင္ ေရာက္ရွိေနေသာ ျမန္မာ့ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးေပါင္းစံု ၇၀၀ ခန္႕တက္ေရာက္ခဲ့သည္ဟု သတင္း ရရွိသည္။

အခမ္းအနားကို ညီညြတ္ေသာ တိုင္းရင္းသားမ်ားအဖြဲ႕ (ဂ်ပန္)က ဦးေဆာင္က်င္းပခဲ့ျခင္း ျဖစ္ျပီး အခမ္းအနားကို ေန႔လည္(၁) နာရီမွ ညေန (၉) နာရီထိ စည္ကား သိုက္ျမိဳက္စြာ က်င္းပခဲ့သည္။

ဆက္ဖတ္ရန္

မေဒးကၽြန္းေန ျပည္သူမ်ား၏ အနာဂတ္ မေသခ်ာ မေရရာ

2010-02-20T17:10:00.001-08:00

/20/2010

ထြန္းႏိုင္(နိရဥၥရာ) ရခုိင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ျဖဴျမိဳ႕နယ္ မေဒးကၽြန္းတြင္ ေနထုိင္ေနၾကေသာ ျပည္သူမ်ား၏ လယ္ေျမမ်ားႏွင့္ အိမ္မ်ားမွာ စစ္အစိုးရ၏ ဂတ္(စ္) ပိုက္လုိင္း စီမံကိန္းအတြက္ သိမ္းဆည္းခံထားရျပီး မိသားစု ၅၀၀ ေက်ာ္တို႕၏ အနာဂတ္မွာလည္း မေသခ်ာ မေရရာ ျဖစ္ေနၾကရသည္။

ေဒသခံ အရပ္လူၾကီးတဦးက“ က်ေနာ္တို႕ မေဒးကၽြန္းမွာ ရွိတဲ့ ျပည္သူေတြရဲ႕ အေျခအေနဟာ အခုဆို ေတာ္ေတာ္ကို ဆိုးေနပါတယ္။ က်ေနာ္တို႕ ျပည္သူေတြပိုင္တဲ့ လယ္ေျမေတြ အေျမာက္အမ်ားဟာ ဂတ္(စ္) ပိုက္လုိင္းစီမံကိန္းအတြက္ သိမ္းဆည္းခံထားရပါတယ္။ ေနာက္ျပီးေတာ့ ဒီကၽြန္းမွာရွိတဲ့ ေက်းရြာေတြက မိသားစု ေတာ္ေတာ္မ်ားဟာ အိမ္ေတြ၊ လယ္ေျမေတြ အသိမ္းခံရတဲ့အတြက္ အခုအခါ ရြာအနီးက ေျမေနရာ အလြတ္ေတြမွာ တဲငယ္ေလး ေတြေဆာက္ျပီး ေနထုိင္ ေနၾကရပါတယ္ ” ဟု နိရဥၥရာသို႕ေျပာသည္။

ဆက္ဖတ္ရန္

ဗမာမိသားစု ၁၇၉ စု ေရႊေက်းရြာမ်ားတြင္ အေျခခ်ရန္ ေရာက္ရွိ

2010-02-20T17:09:00.001-08:00

2/20/2010

ရခိုင္ျပည္နယ္ ဘူးသီးေတာင္ျမိဳ႕နယ္တြင္ တည္ေဆာက္ထားေသာ ေရႊနတလႏွင့္ ေရႊဟသၤာ နတလ စံျပ ေက်းရြာ ႏွစ္ရြာတြင္ အေျခခ်ေနထိုင္ရန္အတြက္ ဗမာမိသားစု ၁၇၉ စုသည္ ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၁၅ ရက္ေန႕က ဘူးသီးေတာင္ ျမိဳ႕နယ္သို႕ ေရာက္ရွိ လာသည္။

အမည္မေဖၚလိုသူ ေညာင္ေခ်ာင္းေက်းရြာသား တဦးက “ သူတို႕ကုိ သေဘၤာႏွစ္စီးနဲ႕ စစ္ေတြက ယူေဆာင္လာပါတယ္။ သူတို႕ဇာတိကေတာ့ ရန္ကုန္က ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႕ကို ေညာင္ေခ်ာင္းေက်းရြာ အနီးမွာ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ေရႊနတလႏွင့္ ေရႊဟသၤာ ေက်းရြာေတြမွာ အခု အေနခ်ထား လိုက္ျပီ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။

ဆက္ဖတ္ရန္

တစည ရခိုင္တြင္ စည္းရံုးေရး လုပ္ငန္းမ်ား အင္တိုက္အားတိုက္ ျပဳလုပ္ျပီ

2009-12-17T20:19:00.000-08:00

12/13/2009

တိုင္းရင္းစည္းလံုးညီညႊတ္ေရး ပါတီမွ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ စည္းရံုးေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို အင္တိုက္အားတိုက္ ျပဳလုပ္ေနျပီ ျဖစ္သည္။

“ သူတို႕ စည္းရံုးေရး လုပ္ငန္းေတြကို စတင္ေနတာက တလေက်ာ္ ႏွစ္လ နီးပါး ရွိျပီ ထင္ပါတယ္။ စစ္ေတြမွာ ဆိုရင္ အုန္းတပင္၊ ဆင္ကူးလမ္း၊ ေရႊျပားနဲ႕ နာဇီရြာ ရပ္ကြက္ေတြကို ဆင္းျပီး ၾကံ႕ဖြတ္က လူေတြနဲ႕ ေပါင္းျပီး စည္းရံုးေရး ဆင္းေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္” ဟု စစ္ေတြျမိဳ႕ခံ တဦးက ေျပာသည္။

တစည ပါတီမွ စည္းရံုးေရး ဆင္းသူမ်ား အေနျဖင့္ သူတို႕ပါတီအား ေထာက္ခံေအာင္ ေငြ၊ အ၀တ္အစားႏွင့္ ဆန္စသည္မ်ားကိုလည္း ဆင္းရဲေသာ ရပ္ကြက္မ်ားသို႕ သြားေရာက္ လွဴဒါန္းျပီး လူထုအား စည္းရံုး လုပ္ေနသည္ဟု သူက ေျပာသည္။
ဆကဖတ္ရန္...

စစ္ေတြတြင္ ေရသြင္းခ ေစ်းၾကီး၍ ျမိဳ႕လူထု အခက္ၾကံဳ

2009-12-17T20:18:00.000-08:00

12/15/2009

ရခိုင္ျပည္နယ္ ျမိဳ႕ေတာ္ စစ္ေတြတြင္ အိမ္မ်ားသို႕ ေရသြင္းယူရာတြင္ စည္ပင္မွ ေငြေၾကး မတန္တဆ ေကာက္ခံသျဖင့္ ျမိဳ႕ေနလူထုမွာ ေရရရွိရန္ အခက္ၾကံဳေနၾကရသည္ဟု သတင္း ရရွိသည္။

ေက်းပင္ၾကီးရပ္ကြက္မွ အရပ္လူၾကီး တဦးျဖစ္သူ ဦးေက်ာ္ေမာင္က “ ေရသြင္းလိုတဲ့ အိမ္ေတြ အေနနဲ႕ ေလွ်ာက္လႊာပံုစံတရြက္ကို ၃၀၀၀ က်ပ္ေပးရပါတယ္။ ေလွ်ာက္လႊာက်ရင္ ေနာက္ထက္က်ပ္ ၅၂၀၀၀ ကို စည္ပင္ကို ေပးသြင္းရပါတယ္။ အဲသလို က်ပ္ ၅၂၀၀၀ သြင္းေပမယ့္ စည္ပင္က ေငြလက္ခံံ ေျပစာကို ထုတ္မေပးပါ။ ဘယ္သူမွ မရပါ။” ဟု ေျပာသည္။

ဆကဖတ္ရန္...

ကညနမွ လိုင္စင္သစ္ကို ျပျပီး ေမာ္ေတာ္ ဆိုင္ကယ္ စီးသူမ်ားထံမွ အဆမတန္ ေငြေကာက္

2009-12-17T20:16:00.000-08:00

12/17/2009

တာကလူး(နိရဥၥရာ) ကညန(ေခၚ) ကုန္းလမ္း ပို႕ေဆာင္ေရး ဦးစီးဌာနမွ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ယခင္ လိုင္စင္ေၾကးထက္ တစ္ဆပိုသည့္ လိုင္စင္သစ္မ်ားကို ထုတ္ကာ ဆိုင္ကယ္ စီးသူမ်ားထံမွ ေငြေကာက္ခံေနသည္။

အမည္မေဖၚလိုသူ ဆိုင္ကယ္ပိုင္ရွင္ လူငယ္ တဦးက “ ကညန ကေနျပီး လိုင္စင္ မလုပ္ မေနရ အမိန္႕ထုတ္ၿပီး လိုင္စင္သစ္ေတြကို ထုတ္ေပးေနပါတယ္။ အခုထုတ္ေပးတဲ့ လိုင္စင္က ျမန္မာ တနိုင္ငံလံုးမွာ သြားလာနိုင္တဲ့ လိုင္စင္ ျဖစ္တယ္ဆိုျပီး ဆိုင္ကယ္ အမ်ိဳးအစားလိုက္ တစီးစီက က်ပ္ ၃၀၀၀၀၀ မွ ၆၀၀၀၀၀ အထိ ေကာက္ခံေနပါတယ္”ဟု ေျပာသည္။

ဆက္ဖတ္ရန္.......

ေကာ့ဘဇားျမိဳ႕ရွိ ဘာသာေရး အေဆာက္အဦးမ်ားကို ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းေရး ေဆြးေႏြး

2009-12-17T20:14:00.001-08:00

12/16/2009

ဘဂၤလာေဒခ်္႕ နိုင္ငံ ေကာ့ဘဇား (ေခၚ) ဖေလာင္းခ်ိတ္ျမိဳ႕ရွိ ေရွ႕ေဟာင္း ဗုဒၶဘာသာ သာသနိက အေဆာက္အဦးမ်ားႏွင့္ ေျမေနရာမ်ားကို ေစာင့္ေရွာက္ထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ရခိုင္အမ်ိဳးသားမ်ားက ယမန္ေန႕က ဖေလာင္းခ်ိတ္ျမိဳ႕တြင္ အစည္းအေ၀း တခု က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။

အဆိုပါ အစည္းအေ၀းကို “ ၀ိမလသာရ ေက်ာင္းထိန္းသိမ္းေရး ေကာ္မီတီ” က ေခၚယူ က်င္းပခဲ့ျခင္း ျဖစ္ျပီး အဆိုပါ အစည္းအေ၀းကို ၀ိမလသာရ ေက်ာင္းေပၚတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ အစည္းအေ၀းသို႕ ရခိုင္အမ်ိဳးသား အမ်ိဳးသမီး စုစုေပါင္း (၅၀) ခန္႕တက္ေရာက္ခဲ့သည္။

ဆက္ဖတ္ရန္...

ဦးေအးသာေအာင္ အပါအ၀င္ ရခိုင္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ရခိုင္ျပည္နယ္ေန႕ အေပၚ သေဘာထား အျမင္မ်ား

2009-12-17T20:13:00.001-08:00

12/15/2009

၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ဒီဇဘၤာလ ၁၅ ရက္ေန႕ဟာ ၃၄ ႏွစ္ေျမာက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေန႕ ျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို မဆလ အစိုးရမွ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္တြင္ ျပဳလုပ္ေသာ ျပည္လံုးကၽြတ္ ျပည္သူ႕ ဆႏၵခံယူပြဲက အတည္ျပဳေပးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ပိုင္း ၁၉၇၅ ျပည္နယ္ ရရွိခဲ့ပါတယ္။ ရခိုင္ ျပည္နယ္ေန႕နဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ရခိိုင္နိဳင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားရဲ႕ သေဘာထားကို ကိုေမာင္ေအးက စုစည္းျပီး ေအာက္ပါအတိုင္း တင္ျပထားပါတယ္။

-----------------------------------------------------------

(ရခိုင္အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ ဦးေအးသာေအာင္)

” ျပည္နယ္ေန႕ဆိုေပမဲ့ ရခိုင္ျပည္သူေတြ ဘာမွ လုပ္ပိုင္ခြင့္ မရွိတဲ့ ျပည္နယ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္သူေတြအတြက္ ဘာမွ အက်ိဳးမရွိတဲ့ အေျခအေန တခုေအာက္မွာ နာမည္ တလံုးသာ ရရွိလိုက္တဲ့ ျပည္နယ္ ျဖစ္တယ္။ ဖြဲ႕စည္းပံုအရ ျပည္နယ္ ဆိုပီး ေပးထားပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္သူေတြ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္လည္း မရွိ၊ ဆံုးျဖတ္ ပိုင္ခြင့္လည္း မရွိပါဘူး။ စစ္တပ္ကသာ အရာရာကို ခ်ယ္လွယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေနျပီး ရခိုင္ေတြ အေနနဲ႕ ဘာမွ ဆံုးျဖတ္ခြင့္ ရွိတဲ့ ျပည္နယ္ မဟုတ္ပါဘူး။ ဥပေဒ ျပဳပိုင္ခြင့္ အပါအ၀င္ ရခိုင္ျပည္သူေတြ အတြက္ ဘာမွ လုပ္ပိုင္ခြင့္ မရွိတဲ့ ျပည္နယ္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေန႕ ရခိုင္ေတြလို ခ်င္ေနတဲ့ ျပည္နယ္က အုပ္ခ်ဳပ္ပိုင္ခြင့္၊ ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္နဲ႕ ဥပေဒ ျပဳပိုင္ခြင့္ ရွိတဲ့ ျပည္နယ္မ်ိဳး ကိုသာ လိုခ်င္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ဆက္ဖတ္ရန္...

နိုင္ငံတကာ ရခိုင္အသင္းၾကီး (အေမရိကန္) ႏွစ္ပတ္လည္ အစည္းအေ၀း ေအာင္ျမင္စြာ က်င္းပျပီးစီး

2009-12-12T00:34:00.000-08:00

12/12/2009

နိုင္ငံတကာ ရခိုင္အသင္းၾကီး (အေမရိကန္)၏ ႏွစ္ပတ္လည္ အစည္းအေ၀းကို နို၀ဘၤာလ ၂၈ ရက္ေန႕က အေမရိကန္နိုင္ငံ နယူးေယာက္ျမိဳ႕ေတာ္တြင္ ေအာင္ျမင္စြာ က်င္းပ ျပီးစီးခဲ့သည္ဟု သတင္းရရွိသည္။

ႏွစ္ပတ္လည္ အစည္းအေ၀းသို႕ အေမရိကန္ေရာက္ ရခိုင္အမ်ိဳးသား အမ်ားအျပား တက္ေရာက္ခဲ့ျပီး ၂၀၀၉-၂၀၁၀ ခုႏွစ္အတြက္ အလုပ္အမူေဆာင္ ေကာ္မီတီသစ္ကိုလည္း ေရႊးခ်ယ္ တင္ေျမွာက္ခဲ့ၾကသည္။
ဆက္ဖတ္ရန္........

ျမန္မာ အေနာက္ဘက္ နယ္စပ္တြင္ အလွည့္က် စစ္ေၾကာင္းက အရပ္သားမ်ားကို ေပၚတာဆြဲ

2009-12-11T06:18:00.001-08:00

12/10/2009

မင္းဆက္ခိုင္(နိရဥၥရာ) ျမန္မာ- ဘဂၤလာေဒ့ခ်္ နယ္စပ္ ေမာင္ေတာျမိဳ႕နယ္ ေျမာက္ပိုင္းတြင္ အလွည့္က် စစ္ေၾကာင္းမ်ာမွ ေဒသခံ အရပ္သားမ်ားကို ရိကၡာႏွင့္ စစ္ပစၥည္းမ်ား သယ္ယူရာတြင္ ေပၚတာ အျဖစ္ အျမဲတန္း ခိုင္းေစေနသည္ဟု သတင္းရရွိသည္။

ေမာင္ေတာျမိဳ႕နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ေတာင္ျပိဳျမိဳ႕နယ္ခြဲ မီးတိုက္ေက်းရြာအုပ္စုမွ ေဒသခံမ်ားကို အလွည့္က် စစ္ေၾကာင္းက ေပၚတာဆြဲ ေစခိုင္းေနမူကို ေဒသခံတဦးက ယခုကဲ့သို႕ ေျပာသည္။

“ ကၽြန္ေတာ္တို႕ မီးတိုက္ ေက်းရြာအုပ္စုမွာ စစ္ေၾကာင္း စခန္းဆိုတာ ရွိပါတယ္။ သူတို႔က ၂ လတၾကိမ္ မဟုတ္ရင္ ၃ လ တၾကိမ္ အလွည့္က် ေျပာင္းေရႊ႕ရပါတယ္။ စစ္ေၾကာင္း အသစ္တခု ေရာက္လာပီဆိုရင္ သူတို႔ေတြရဲ႕ အထုတ္အပိုးေတြ၊ ရိကၡာထုတ္ေတြ၊ လက္နက္ ခဲယမ္း မီးေက်ာက္ေတြနဲ႔ ထင္းေတြကို ေဒသခံေတြကို ေပၚတာဆြဲပီး အတင္း ေျပာင္းေရႊ႕ခိုင္းပါတယ္။ ဘာမွ ပိုက္ဆံမရတဲ့ အျပင္ သူတို႕ခ်ိဳးဖို႕ ေသာက္ဖို႕ ေရေတြကိုပါ တခါတခါ ၀င္ထမ္းေပး ရပါတယ္။”
ဆက္ဖတ္ရန္...

စစ္ေတြျမိဳ႕ သခၤ်ိဳင္း ေျပာင္းေရႊ႕ေတာ့မည္

2009-12-11T06:17:00.001-08:00

12/11/2009

စစ္ေတြျမိဳ႕ အာဂ်ိတ္ေတာင္ကုန္းရွိ ျမိဳ႕သခၤ်ိဳင္းကို ၇ မိုင္ေက်ာ္ ေ၀းကြာေသာ မန္ဇီ အရပ္သို႕ ေျပာင္းေရႊ႕ရန္ နအဖ စစ္အစိုးရ စီစဥ္ေနသည္ဟု စစ္ေတြမွ လူၾကီး တဦးက ေျပာသည္။

“ စစ္ေတြ သခ်ၤိဳင္းကို ဇႏၷ၀ါရီလမွာ စတင္ျပီး ေျပာင္းေရႊ႕ဖို႕ နအဖ စစ္အစိုးရက တရား၀င္ ေက်ညာထားျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ခု ေျပာင္းမယ့္ ေနရာက ျမိဳ႕ကေန (၇) မိုင္ေက်ာ္ ေ၀းတဲ့ မန္ဇီဆိုတ့ဲ ေနရာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမိဳ႕သူ ျမ္ိဳ႕သားေတြက သခ်ိဳၤင္းကို ခုလို အေ၀းၾကီး ေျပာင္းပစ္မယ္ဆိုတဲ့ အတြက္ အထူးစိတ္မေကာင္း ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။”

ယခုကဲ့သို႕ စစ္ေတြ ျမိဳ႕သူ ျမိဳ႕သားမ်ား စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ေနၾကရေသာ အဓိက အေၾကာင္းအရင္းကို သူက ယခုကဲ့သို႕ ေျပာသည္။
ဆက္ဖတ္ရန္...

၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ အတြက္ ရခိုင္တိုင္းမွဴး ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ားထုတ္

2009-12-11T06:16:00.001-08:00

12/9/2009

တာကလူး (နိရဥၥရာ) လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲ အတြက္ ရံပံုေငြရွာေဖြရန္ႏွင့္ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ ျပင္ဆင္မႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္ ရခိုင္ အေျခစိုက္ အေနာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္ တိုင္းမွဴး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေသာင္းေအးမွ ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြင္းရွိ ပယက၊ ခယက၊ မယက အရာရွိမ်ားႏွင့္ ရဲအရာရွိမ်ားအား ညႊန္ၾကား လိုက္သည္ဟု စစ္ေတြမွ ပယက ရံုး၀န္ထမ္း တစ္ဦးက ေျပာသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ၿမိဳ႕ေတာ္ စစ္ေတြရွိ ပယက ရံုးခန္းမတြင္ ဒီဇင္ဘာလ ၇ ႏွင့္ ၈ ရက္ေန႕မ်ားတြင္ က်င္းပခဲ့သည့္ ေဒသဆိုင္ရာ အရာရွိမ်ားႏွင့္ ႏွစ္ရက္တာ ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ တိုင္းမွဴး ေသာင္းေအးက ယခုကဲ့သို႕ ညႊန္ၾကား လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။

ယခုကဲ့သို႕ တိုင္းမွဴး ေသာင္းေအးက ရခိုင္ေဒသခံ အရာရွိမ်ားအားဆင့္ေခၚ ေတြ႕ဆံုခဲ့ျခင္းမွာ လြန္ခဲ့ေသာ ႏို၀င္ဘာလ ေနာက္ဆံုး အပတ္တြင္ ေနျပည္ေတာ္၌က်င္းပခဲ့သည့္ နအဖ ထိပ္တန္း စစ္အရာရွိႀကီးမ်ား၏ ေလးလပတ္ အစည္းအေ၀း ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို အေကာင္အထည္ ေဖၚရန္ ေတြ႕ဆံုခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု အမည္မေဖၚလိုသူ အဆိုပါ ပယက ၀န္ထမ္းက နိရဥၥရာသို႕ေျပာသည္။
ဆက္ဖတ္ရန္...

ေနျပည္ေတာ္ အထူးတပ္ဖြဲ႕မွ အခြန္အေကာက္ၾကမ္း၍ ေဒသလုပ္ငန္းရွင္မ်ား ဒုကၡေရာက္

2009-12-11T06:15:00.001-08:00

12/9/2009

ေမာင္ေအး(နိရဥၥရာ) ရခိုင္ျပည္နယ္ သံတြဲႏွင့္ ဂြျမိဳ႕နယ္တို႕တြင္ ေနျပည္ေတာ္ အထူးတပ္ဖြဲ႕မွ သစ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားနွင့္ ေရလုပ္ငန္းရွင္မ်ားထံမွ အခြန္မ်ား လာေရာက္ ေကာက္ခံေနသျဖင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အထူး ဒုကၡေရာက္ေနၾကရသည္။

“ ယခုလ ၁ ရက္ေန႕မွစျပီး လုပ္ငန္းအလိုက္ အခြန္ေငြေတြကို ေနျပည္ေတာ္ အထူးတပ္ဖြဲ႕က လာေရာက္ ေကာက္ခံေနပါတယ္။ နိုင္ငံေတာ္ အတြက္လား ကိုယ္က်ိဳး အတြက္လား ဆိုတာကိုေတာ့ ေျပာဖို႕ခက္ပါတယ္” ဟု ေဒသခံ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ တဦးက ေျပာသည္။
ဆက္ဖတ္ရန္...

စစ္တပ္ ရိကၡာအတြက္ ရခိုင္ ၁၀ ျမိဳ႕နယ္မွ စပါး ၀ယ္ယူမည္

2009-12-11T06:14:00.000-08:00

12/8/2009

နအဖ စစ္တပ္မွ ယခုႏွစ္ စပါးရာသီအတြင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ ၁၀ ျမိဳ႕နယ္မွ တပ္မေတာ္ ရိကၡာအတြက္ စပါးမ်ား ၀ယ္ယူသြားမည္ ျဖစ္သည္ဟု သတင္း ရရွိသည္။

စပါး၀ယ္ယူမည့္ ျမိဳ႕နယ္မ်ားမွာ ဘူးသီးေတာင္၊ ရေသ့ေတာင္၊ ပု႑ားကၽြန္း၊ ေက်ာက္ေတာ္၊ ေျမာက္ဦး၊ ေပါက္ေတာ၊ မင္းျပား၊ ေက်ာက္ျဖဴ၊ အမ္း၊ ေတာင္ကုတ္ တို႕ ျဖစ္သည္။

၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ဇႏၷ၀ါရီလ (၁) ရက္ေန႕မွ စတင္ျပီး ေဒသေပါက္ေစ်းအတိုင္း ၀ယ္ယူသြားမည္ ျဖစ္ျပီး သက္ဆိုင္ရာ စစ္တပ္ တပ္ရင္းမ်ားမွ ဖြင့္လွစ္ထားေသာ စပါး အ၀ယ္ဒိုင္မ်ားတြင္ ေရာင္း ခ်နိုင္ေၾကာင္း စစ္တပ္မွ ေျပာသည္ဟု သိရသည္။
ဆက္ဖတ္ရ န္...

My View on So-Called Rohingya

2009-12-11T05:58:00.000-08:00

My Views on Rohingya

လႈိင္းသံမ်ားမွ အကၡရာစာလံုးမ်ားသို႔

2009-12-11T05:57:00.000-08:00

လႈိင္းသံမ်ားမွာ အကၡရာမ်ားသို႔

ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ေရအားလွ်ပ္စစ္ စီမံကိန္းမ်ား ရခိုင္ျပည္သူမ်ားအတြက္ မဟုတ္ပါ

2009-12-06T05:07:00.000-08:00

ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ေရအားလွ်ပ္စစ္ စီမံကိန္းမ်ား ရခိုင္ျပည္သူမ်ားအတြက္ မဟုတ္ပါ

12/5/2009

ျမန္မာ နအဖ အမွတ္ (၁) လွ်ပ္စစ္၀န္ၾကီးဌာန ၀န္ၾကီး ဗုိလ္မွဴးၾကီး ေဇာ္မင္းမွ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ လွ်ပ္စစ္ ဓါတ္အား သံုးစြဲမူ ပမာဏသည္ ၃၀ မဂၢါ၀ပ္သာရွွိသျဖင့္ ထုတ္ယူုရရွိေသာ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားမ်ားကို တျခား ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းမ်ားသို႕ ျဖန္႕ျဖဴးသြားမည္ ျဖစ္သည္ဟု ေျပာၾကားေၾကာင္း The Voice ဂ်ာနယ္ သတင္း တပုဒ္အရ သိရွိရသည္။

အဆိုပါ ေျပာၾကားခ်က္ကို ၀န္ၾကီး ေဇာ္မင္းမွ နို၀ဘၤာလ ၂၀ ရက္ေန႕တြင္ က်င္းပျပဳလုပ္ေသာ ပခုကၠဴ- ကၽြန္းေခ်ာင္း ရထားလမ္းပိုင္း ဖြင့္ပြဲ အခမ္းအနားသို႕ ဧည့္သည္ေတာ္ အျဖစ္ တက္ေရာက္စဥ္ ျပည္တြင္း သတင္းေထာက္မ်ားသို႕ ေျပာၾကားသည္ဟု အဆိုပါ သတင္းတြင္ ေဖၚျပပါသည္။

အဆိုပါ ၀န္ၾကီးေဇာ္မင္း ေျပာၾကားခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး မီးဘက္ဆိုင္ရာ စစ္ေတြမွ ကၽြမ္းက်င္သူ တဦးကို စံုစမ္း ေမးျမန္းၾကည့္ရာ သူက ယခုကဲ့သို႕ ေျပာသည္။

“ အခုေလာေလာဆယ္မွာ စစ္ေတြ အပါအ၀င္ ရခိုင္ တျပည္နယ္လံုးမွာ လွ်ပ္စစ္မီးက မဂၢါ၀ပ္ ၃၀ ခန္႕ သံုးပါတယ္။ အခုလို မဂၢါ၀ပ္ ၃၀ သာသံုးျပီး က်န္တဲ့ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေတြကိ္ု တျခားျပည္နယ္ေတြကို ျဖန္႕ျဖဴးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ လွ်ပ္စစ္မီး ရရွိ္ေရးဟာ ဘာမွ တိုးတက္လာစရာ မရွိပါ။ ရခိုင္တျပည္နယ္လံုး ေတာေရာ ျမိဳ႕ပါ လွ်ပ္စစ္မီး မဂၢါ၀ပ္ အနည္းဆံုး ၂၀၀ ခန္႕ လိုပါလိမ့္မယ္။ ခုလုိ ၀န္ၾကီး ေဇာ္မင္း ေျပာတဲ့ အတိုင္းသာ ေရအားလွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား ၃၀ မဂၢါ၀ပ္သာ သံုးျပီး က်န္တာေတြကို ဗမာျပည္မဘက္ကို ပို႕မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ရခိုုင္ျပည္နယ္ရဲ႕႔ လွ်ပ္စစ္ ဓါတ္အား သံုးစြဲမူဟာ အခုအတိုင္းအတာဘဲ ရွိမွာ ျဖစ္ျပီး ျမိဳ႕ေတြမွာ တေန႕ကို ၃ နာရီ ရတာက လြဲျပီးဘာမွ ထူးျခားလာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။”
ဆက္ဖတ္ရန္...

စစ္ေတြတြင္ ေက်ာင္းကား တစီး တိမ္းေမွာက္၍ ေက်ာင္းသားတခ်ဳိ႕ ဒဏ္ရာ ျပင္းထန္စြာ ရရွိ

2009-12-06T05:03:00.000-08:00

12/5/2009

မင္းဆက္ခိုင္(နိရဥၥရာ) စစ္ေတြျမိဳ႕တြင္ ေက်ာင္းၾကိဳ/ပုိ႔ ကားတစီ တိမ္းေမွာက္သြားသျဖင့္ ေက်ာင္းသား အမ်ားအျပား ဒဏ္ရာ ရရွိသြားျပီး ေက်ာင္းသား သံုးဦးကို အတြင္းလူနာအျဖစ္ စစ္ေတြ ေဆးရံုၾကီးတြင္ တင္ထားရသည္ဟု ေက်ာင္းသားမိဘ တဦးက ေျပာသည္္။

“ ေက်ာင္းကားက နည္းပညာနဲ႕ စစ္ေတြအၾကား ေျပးဆြဲေနတဲ့ ကားျဖစ္ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၾကာသပေတးေန႕ နံနက္ ၁၀နာရီမွာ စစ္ေတြ နည္းပညာ ေကာလိပ္သို႕ အသြားမွာ တိမ္းေမွာက္ သြားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာင္းသား သံုးဦးကေတာ့ ဒဏ္ရာျပင္းထန္တဲ့ အတြက္ ေဆးရံုတင္ထားရပါတယ္။”

ေက်ာင္းကားေပၚတြင္ ေက်ာင္းသား ၂၁ ဦးႏွင့္ ေက်ာင္းသူ ၇ဦး ပါရွိျပီး ထိုအထဲမွ ေက်ာင္းသား ၁၈ဦး ႏွင့္ ေက်ာင္းသူ ၃ဦး ဒဏ္ရာ ရရွိသြားခဲ့သည္။
ဆက္ဖတ္ရန္...

ရခိုင္ၿပည္နယ္အတြင္းသို႔ ဝင္လာၾကေသာ ဘဂၤါလီမူဆလင္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ေလ့လာခ်က္ (၃)

2009-12-05T18:55:00.000-08:00

အပိုင္း(၁)၊ ေၿမာက္ဦးမတိုင္မီႏွင့္ ေၿမာက္ဦးေခတ္ ရခိုင္ၿပည္

၁၇။ ။ ယေန႔ရခိုင္ၿပည္နယ္သည္ ၿပန္မာႏိုင္ငံ၏ အေနာက္ဖက္႐ွိ ရခိုင္႐ိုးမေတာင္တန္းႏွင့္ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္အၾကား ကမ္းေၿမာင္ေဒသၿဖစ္ပါသည္။ ရခိုင္ၿပည္နယ္ေၿမာက္ပိုင္းမွာ ရခိုင္႐ိုးမေတာင္တန္းမွ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္ အတြင္းသို႔စီးဆင္းေသာၿမစ္မ်ား႐ွိသည့္အနက္ နပ္(ဖ္)ၿမစ္သည္ တဖက္ႏိုင္ငံၿဖစ္ေသာ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ ဘဂၤလားၿပည္နယ္၊ ယခုအခါ ဘဂၤလားေဒ့(႐ွ္)ႏိုင္ငံႏွင့္ ရခိုင္ၿပည္နယ္တို႔၏ နယ္နမိတ္မ်ည္းေၾကာင္းအၿဖစ္ တည္႐ွိေနပါသည္။

၁၈။ ။ ပါေမာက္ခ-ဘနာဂ်ီအင္ အဆိုအရ ေ႐ွးလြန္ေလၿပီးေသာအခ်ိန္ကာလမ်ားက အိႏိၵယႏိုင္ငံသည္ ေတာင္အာဖရိကတိုက္ၾကီး၏ အစိတ္အပိုင္းတခုၿဖစ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ေနာင္ႏွစ္ေပါင္း ရာေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာေသာအခါ ထိုတိုက္ၾကီးမွ ကၽြန္းၾကီးမ်ားခြဲထြက္ေပါက္ပြားလာရာတြင္ အိႏၵိယႏိုင္ငံသည္ ကၽြန္းၾကီးတခုၿဖစ္ကာ ေမ်ာလာခဲ့ၿပီး ယခုၿဖစ္ေပၚသည့္ အာ႐ွတိုက္ႏွင့္ ေပါင္းသည္းလာခဲ့ၿခင္းၿဖစ္ေၾကာင္း၊ အာ႐ွတိုက္၏ ေတာင္ဖက္႐ွိ ကၽြန္းဆြယ္ၾကီးသံုးခုတြင္ အိႏၵိယႏိုင္ငံသည္ ကၽြန္းဆြယ္ၾကီးတခုၿဖစ္ေၾကာင္း၊ အာ႐ွတိုက္ႏွင့္ တၾကိမ္ကအဆက္အစပ္မ႐ွိခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ အာ႐ွတိုက္၏ ေၿမၿပင္မ်ားႏွင့္ ေဘာင္တန္းၾကီးမ်ားၿခားထားတည္႐ွိေနေၾကာင္း ေရးသားထားေဖာ္ၿပထားပါသည္။

၁၉။ ။ အိႏၵိယႏိုင္ငံ႐ွိ သစ္ပင္၊ တိရိစၦာန္အစ႐ွိသည္တို႔မွာလည္း မဒါဂါးစကားကၽြန္း ႐ွိသည္မ်ားႏွင့္တူညီေၾကာင္း၊ လူမ်ဳိးအမ်ားစုမွာလည္း အေ႐ွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသမွ ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္လာၾကေသာ“ေအရိယန္အင္ဒို” ေအရိယန္မ်ဳိးႏြယ္စုတို႔မွ ဆင္းေပါက္ဖြားလာၾကေၾကာင္းကို ဆက္လက္ေရးသားေဖာ္ၿပထားပါသည္။

၂၀။ ။ သို႔ၿဖစ္ပါလွ်က္ႏွင့္ အိႏၵိယႏြယ္ဖြား-ဘဂၤလီမူဆလင္မ်ားက ၎တို႔သည္ရခိုင္ၿပည္နယ္သို႔ ဦးစြာေရာက္႐ွိအေၿခစိုက္ေနထိုင္ခဲ့ေလဟန္၊ ရခိုင္လူမ်ဳိးမ်ားက ေနာက္မွေရာက္႐ွိလာၿပီး ၎တို႔ႏွင့္ေနထိုင္ၾကေၾကာင္းႏွင့္ ပါ႐ွား-အာရပ္ႏြယ္ဖြား-မဟာေမဒင္ဘာသာဝင္-႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုသူမ်ားၿဖစ္ၾကပါသည္ဟု ေၾကြးေၾကာ္ၿပာဆိုၾကသည္ကို ၾကားသိေနရပါသည္။

၂၁။ ။ ေ႐ွးပေဝသဏီကပင္ ရခိုင္လူမ်ဳိးတို႔သည္ ကိုယ့္ထီး၊ ကိုယ့္နန္းႏွင့္ကာလ႐ွည္ၾကာစြာ ေနထိုင္ခဲ့ေသာလူမ်ဳိးမ်ားၿဖစ္ပါသည္။ ပထမဓညတီကို ဘီစီ(၃၂၈၇)ခုႏွစ္တြင္၎၊ ဒုတိယဓညဝတီခေခတ္ကို ဘီစီ(၁၄၆၉)ခုႏွစ္တြင္၎၊ တတိယဓညဝတီကို စႏၵသူရီယမင္းလက္ထက္တြင္၎၊ မင္းေနၿပည္အၿဖစ္တည္႐ွိခဲ့ပါသည္။
ဤမင္း၏နန္းသက္(၂၆)ႏွစ္ ဘီစီ(၅၁၇) ခုတြင္ (Vikra Sambat Calender Date) အလို ဗုဒၶ႐ွင္ေတာ္ၿမတ္စြာဘုရားသည္ ရခိုင္ၿပည္သို႔ၾကြေရာက္လာခဲ့သည္မွစ ဗုဒၶသာသနာထြန္းကားခဲ့သည္ကို အေထာက္အထားမ်ားမွ သိ႐ွိႏိုင္ပါသည္။

၂၂။ ။ ကမ္ဘာ့ဘာသာၾကီးမ်ားၿဖစ္ၾကေသာ ဗုဒၶဘာသာ၊ ခရစ္ယာန္ဘာသာႏွင့္ မဟာေမဒင္ဘာသာၾကီးသံုးခုတြင္ ဗုဒၶဘာသာသည္ ခရစ္ေတာ္ မေပၚေပါက္မီ ဘီစီ-၆ ရာစုမွ စတင္ခဲ့ပါသည္။ မဟာေမဒင္ဘာသာသည္ ခရစ္ေတာ္ ေပၚေပါက္ၿပီးေနာက္ ေအဒီ-၆ ရာစုမွာ**** အေ႐ွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသတြင္ စတင္ခဲ့ေၾကာင္းေတြ႔႐ွိရပါသည္။ အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ မဟာေမဒင္ဘာသာတြင္ မူဆလင္မ်ားသည္ ဆင္း(ဒ္)ေဒသသို႔ ေအဒီ ၇-ရာစုတြင္ စတင္ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ဟိႏၵဴဘာသာဝင္မ်ားႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားအား အဓမ္မ မူဆလင္မ်ားအၿဖစ္ေၿပာင္းခဲ့ေၾကာင္းေတြ႔ရပါသည္။
-------------------------------------------------
**** မိုဟမၼဒ္သခင္သည္ ခရစ္ ၅၇၁ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၂၀ ရက္၊ တနလၤာေန႔တြင္ အာေရဗ် ၿပည္၊ မက္ကၿမိဳ႕၌ ဖြားၿမင္ခဲ့သည္(ၿမန္မာစြယ္စံုက်မ္း၊ အတြဲ-၉ ၊စာ ၁၃၂)

၂၃။ ။ ရခိုင္ၿပည္နယ္တြင္ သူရိယမင္းဆက္မွ စၿႏၵားမင္းဆက္ကိုထူေထာင္ၿပီး၊ မင္းေနၿပည္ကို ဓညဝတီမွ ေဝသာလီသို႔ ေအဒီ-၃၂၇** -ၿပဳၿပင္(၃၆၄) တြင္ေၿပာင္းေ႐ႊ႕ခဲ့ပါသည္။ ေဝသာလီမင္းမ်ားလက္ထက္တြင္ ကုန္သြယ္မႈတိုးတက္ခဲ့သည့္အတိုင္း ေ႐ႊဒဂၤါး၊ ေငြဒဂၤါးစသည္တို႔ခတ္ႏွိပ္ခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႔ရပါသည္။ ဗုဒၶဘာသာသည္လည္း ထြန္းကားၿပန္႔ပြားေၾကာင္းကို ေစတီ၊ ပုထိုး၊ ေက်ာင္းကန္၊ ဘုရားကန္၊ ဘုရားမ်ားေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္းၾကသည့္ အေထာက္အထားမ်ားေတြ႔႐ွိႏိုင္ပါသည္။****
------------------------------------------------
** Vikram Sambat Calander Dates အလိုအရ AD 364 ၿဖစ္ပါသည္။ Dr. Sincar အလိုအရ AD 370 ၿဖစ္ပါသည္။
**** ေဝသာလီတူးေဖာ္မႈကို ဦးေဆာင္ခဲ့သူေ႐ွးေဟာင္သုေတသနဌာနမွ ဦးညြန္႔ဟန္က ေဝသာလီသည္ ေအဒီ ၄ ရာစုမွ ၉ ရာစုအတြင္း ထြန္းကားခဲ့ေၾကာင္းေထာက္ခံထားပါသည္။

၂၄။ ။ ေဝသာလီကိုစတင္တည္ေထာင္သည့္ ေအဒီ-၄-ရာမွ ေအဒီ-၇-ရာစုအကုန္အထိ စည္ပင္ဝေၿပာခဲ့သည္ၿဖစ္ရာ အေ႐ွ႕အလယ္ပိုင္ေဒသမွ အာရပ္ႏႏွင့္ ပါ႐ွားကုန္သည္မ်ား သေဘၤာမ်ားၿဖင့္ ကူးသန္းသြားလာမႈမ်ား႐ွိခဲ့ပါသည္။ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္သည္ လႈိင္းေလၿပင္းထန္တတ္သည္ကတစ္ေၾကာင္း ပင္လယ္ဓါးၿမမ်ား တိုက္ခိုက္မႈ႐ွိိသည္ကတစ္ေၾကာင္းတို႔ေၾကာင့္ သေဘၤာပ်က္ ေလွပ်က္မ်ားမွ အသက္မေသ ရခိုင္ကမ္းေၿခသို႔ေရာက္႐ွိလာၾကေသာမဟာေမဒင္ဘာသာဝင္ သေဘၤာသားမ်ားကိုေအဒီ-၇၈၈*** ခုႏွစ္တြင္ ေဝသာလီ ရခိုင္ဘုရင္မ်ားက သနားၾကာင္နာစိတ္ၿဖင့္ ေက်း႐ြာမ်ားတြင္ ေနရာခ်ထားေပးကာ ေနထိုင္ေစခဲ့ေၾကာင္းကို A.P Phayre ႏွင့္ R.B Smart တို႔ကဆိုပါသည္။ ဤကိစၥမ်ား မွားယြင္းေနေၾကာင္းကို နိဒါန္းပိုင္းတြင္ ေဖာ္ၿပခဲ့ၿပီးၿဖစ္ပါသည္။
-----------------------------------------
***ေအဒီ ၇၈၈ ဆိုသည္မွာ Sr.Arthur P.Phayre ၏ History of Burma စာအုပ္အဆိုအရ ေဝသာလီေခတ္စတင္ခ်ိန္ၿဖစ္ေၾကာင္း အယူအဆမွားကို လိုက္နာခဲ့ၿခင္းေၾကာင့္ၿဖစ္ပါသည္။ ဤသို႔ၿဖစ္လာသည္မွာလည္း ဘိုးေတာ္ အဉၨ ႏွင့္ ရာလမာယုတို႔က ေ႐ွးသက္ကရာဇ္ ၈၆၄၅ ကို ၾကြင္းထား၍ ၿဖိဳယူခဲ့ၿပီး မဟာသကၠရာဇ္ စတင္ခ်ိန္ကို Phayre က ၎အခ်ိန္မွာ ဘီစီ ၿပီးဆံုး၍ ေအဒီ(၁) ကစသည္ဟူ၍ စႏၵာသူရိယ သကၠရာဇ္ကို ေအဒီ ၁၄၆ ဟုယူလာကာ တတိယဓညဝတီကုန္ဆံုးခ်ိန္မွာ ေအဒီ ၇၈၈ ၿဖစ္လာၿပီး၊ ေဝသာလီေခတ္ကို မဟာတိုင္းစၿႏၵမင္းစတင္ခ်ိန္ဟုယူ၍ မွားယြင္းစြာ ေဖာ္ၿပခဲ့ၿခင္းေၾကာင့္ၿဖစ္ပါသည္။ စင္စစ္ စႏၵာသူရိယ နန္းတက္ႏွစ္မွာ ေအဒီ ၁၄၆ မဟုတ္ဘဲ B.C. 542 သာၿဖစ္ခဲ့ပါသည္။ ႏွစ္ေပါင္း ၆၈၈ ကြာဟေနပါသည္။ ေဝသာလီကိုစတင္ခ်ိန္မွာ (၈)ရာစု မဟုတ္ဘဲ (၄) ရာစုသာၿဖစ္ပါသည္။ အိလိစလန္ ဘာသာကိုးကြယ္မႈ စတင္ခ်ိန္မွာ (၆)ရာစုသာ ၿဖစ္ေပရာ အဆိုပါ R.B.Smart ၏အေရးအသားအရ ဆိုပါလွ်င္ မဟာမၼဒ္ မေပၚခင္ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀ ခန္႔ကပင္ ရခိုင္သို႔ အီစလမ္ ဘာသာ ၾကိဳတင္ေရာက္လာသည္ သေဘာမ်ဳိးၿဖစ္ေနေပရာ ထိုသို႔ၿပဆိုေနၿခင္းသည္ လံုဝယုတၱိမတန္ေၾကာင္းမွာ႐ွင္းေနပါသည္။ ဤအခ်က္ကိုမည္ကဲ့သို႔မွ လက္ခံႏိုင္ဘြယ္ရာမ႐ွိပါ။

၂၅။ ။ အကယ္ သာရခိုင္ၿပည္နယ္သို႔စတင္ဝင္ေရာက္လာသူ အာရပ္ပါ႐ွားႏြယ္ဘြား ႏိုင္ငံၿခားသားမ်ားမွာ ထိုသေဘၤာပ်က္၊ ေလွပ်က္တို႕မွ အသက္မေသ ကမ္းေရာက္လာသူမ်ားၿဖစ္ၾကသည္ဟုယူဆမည္ဆိုလွ်င္လည္း အေရအတြက္အားၿဖင့္ မ်ားၿပားလွမည္မဟုတ္ပါ။ သမိုင္းေၾကာင္းကို ေလ့လာခ်က္အရ သိရသည္မွာ(၈)ရာစုအခ်ိန္သည္ ေဝသာလီအင္အားခ်ိနဲ႔ခ်ိန္ၿဖစ္ပါသည္။ ေအဒီ-၇၇၆ တြင္ ေဝသာလီကို ပ်ဴတို႔ကတစ္ၾကိမ္၊ ေအဒီ-၇၉၄ တြင္႐ွမ္း(Sung) တို႔ကတစ္ၾကိမ္ ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ဖ်က္ဆီးၾကသၿဖင့္ ရခိုင္ဘုရင္မ်ားသည္ ****စမၸဝက္သို႔ေ႐ြ႕ ေၿပာင္း၍ မင္းေနၿပည္ၿပဳလုပ္ခဲ့ပါသည္။ ထို႔ေနာက္ ေအဒီ-၈၁၈-တြင္ေလးၿမိဳ႕ေခတ္ဟုေပၚထြန္းခဲ့ပါသည္။
-------------------------------------------------------------
****စူဠစၿႏၵႏွင့္ စႏၵာေဒဝီတုိ႔၏သား ေစာေ႐ႊလူးေခၚဧမင္ငတံုသည္နန္းစိုက္ရာၿမိဳ႕စမၸဝက္သို႔ေၿပာင္းေ႐ႊ႕ခဲ့သည္။

၂၆။ ။ ဤေခတ္တြင္ ရခိုင္ၿပည္ ဗုဒၶဘာသာထြန္းကားၿပန္႔ပြားသကဲ့သို႔ အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္လည္း ဗုဒၶဘာသာ မ်ားထြန္းကားၿပန္႔ပြားလွ်က္႐ွိပါသည္။ ေအဒီ-၉ ရာစု အလယ္ပိုင္းတြင္လည္း ပါ႐ွားႏွင့္ခါကစၥတန္တို႔မွ မူဆလင္ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္မ်ားကအာဖကန္နစၥတန္မွ စတင္ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္လာၾကသၿဖင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ဘုရင္မ်ားႏွင့္ဟိႏၵဴဘုရင္မ်ားသည္ တၿဖည္းၿဖည္း အိႏၵိယၿပည္တြင္းသို႔ ဆုတ္ခြါလာခဲ့ၾကပါသည္။ အထူးအားၿဖင့္ မူဆလင္ဘုရင္ မာမြတ္အာဆိုသူ လက္ထက္တြင္ ဂ်ီဟဒ္ေခၚ ဘာသာေရးစစ္ဆင္ႏႊဲကာ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားအၿဖစ္ အတင္းသြတ္သြင္းခဲ့ေၾကာင္းေတြ႔႐ွိရပါသည္။

၂၇။ ။ ရခိုင္ၿပည္နယ္ႏွင့္ဆက္စပ္လွ်က္႐ွိေသာ ဘဂၤလားၿပည္နယ္တြင္ ပါလမင္းဆက္မ်ာေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာမွာ ေအဒီ-၁၁-ရာစုတုိင္ စည္ပင္ထြန္းကားလွ်က္ ႐ွိခဲ့ပါသည္။ ဘဂၤလားၿပည္နယ္တြင္ဗုဒၶဘာသာသည္ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀၀ ေက်ာ္ၾကာ တည္႐ွိခဲ့ၿပီး ပါလက္မင္းဆက္ ေနာက္တက္လာသည့္ ေစတနာမင္းဆက္ ဟိႏၵဴေခတ္တြင္ ဟိႏၵဴဘုရင္မ်ားကၾကီးစိုးလာခဲ့ၾကသည္မွာ မူဆလင္မ်ားဝင္ေရာက္လာသည့္ ေအဒီ ၁၂ ရာစု တိုင္ေအာင္ၿဖစ္ပါသည္။

၂၈။ ။ ရခိုင္ၿပည္သည္ ေအဒီ ၁၁ ရာစုတြင္ ပုဂံၿပည္မွ ႏိုင္ငံအတြင္း မၿငိမ္မသက္မႈမ်ားေပၚေပါက္ကာ နန္းလုမႈမ်ားေၾကာင့္ နန္း႐ိုးမင္းသည္ ****ပုဂံၿပည္တြင္ သြားေရာက္ခိုလႈံခဲ့ပါသည္။
ေအဒီ ၁၁၀၃ ခု၊ တြင္ ပုဂံအေလာင္းစည္သူမင္း အကူအညီၿဖင့္ ရခိုင္နန္း႐ိုး၊ လက်္ာမင္းနန္မင္းသည္ နန္းရၿပန္ပါသည္။ ရခိုင္ဘုရင္ နန္းစိုက္ၿမိဳ႕မ်ားမွာ ေအဒီ ၁၁ ရာစုတြင္ပရိန္၊ ၁၃၆၃ ခုႏွစ္တြင္ ေနရဉၨရာ ေတာင္ငူတို႔ၿဖစ္ခဲ့သည္ကိုေတြ႔႐ွိရပါသည္။
--------------------------------------------
****မင္းရဲဘယ၏မိဖုရားေပါက္ညိဳမႏွင့္ သားလက်္ာမင္းနန္တို႔က်န္စစ္သားမင္းလက္ထက္တြင္ ခိုလႈံခဲ့ၿခင္းၿဖစ္ပါသည္။

၂၉။ ။ ေအဒီ ၁၁ ရာစုႏွစ္တြင္ ဗုဒၶဘာသာထြန္းကားလွ်က္႐ွိေသာ အိႏၵိယႏိုင္ငံ ဘဂၤလာၿပည္နယ္၊ ၿမန္မာႏိုင္ငံ ပုဂံတုိ႔ႏွင့္သာ ကူးလူးဆက္ဆံ ထိေတြ႔တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ႐ွိသည္ကို ေတြ႔မႈမ်ား ႐ွိသည္ကိုေတြ႔ရပါသည္။ မဟာေမဒင္ဘာသာ ကိုးကြယ္သူ မူဆလင္မ်ားႏွင့္ ထိေတြ႔မႈ႐ွိသည္မွာ သေဘၤာပ်က္၊ ေလွပ်က္တို႔မွေသာင္တင္ေရာက္လာၾကေသာ သေဘၤာမ်ားႏွင့္ ကုန္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ရင္း ေရာက္႐ွိလာေနထိုင္ၾကေသာကုန္သည္စသည့္ အနည္းငယ္မွ်သာ ဦးေရေလာက္သာ ရခိုင္ၿပည္တြင္႐ွိၾကေၾကာင္းေတြ႔႐ွိရပါသည္။

၃၀။ ။ အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ မဟာေမဒင္ကိုးကြယ္သူ မူဆလမန္(မူဆလင္)မ်ားသည္ေအဒီ-၈- ရာစုအစဦးပိုင္းမွ စတင္ကာ ဟိႏၵဴႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ဘုရင္မ်ား အုပ္စိုးသည့္ ၿပည္နယ္္မ်ားသို႔ ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ လႊမ္းမိုးလာခဲ့ရာ အေနာက္ပိုင္း ေဒသမ်ားမွသည္ အေ႐ွ႕ပိုင္း ေဒသၿဖစ္ေသာ ဘဂၤလားၿပည္နယ္သို႔ ေအဒီ ၁၂-ရာစုတြင္ ခ်ည္းနင္း ဝင္ေရာက္လာခဲ့ပါသည္။ သို႔ၿဖင့္ ရခိုင္ၿပည္နယ္ ဘုရင္မ်ားႏွင့္ မူဆလင္ ဘုရင္မ်ားထိေတြ႔မႈ႐ွိလာသည္ကို ေတြ႔ရပါ၇ပါသည္။

၃၁။ ။ ေအဒီ ၁၂၅၀ ခုႏွစ္၌ ေလာင္းၾကက္ၿမိဳ႕ေတာ္တြင္ ရခိုင္ဘုရင္ အေလာမာၿဖဴကစတင္္၍ စိုးစံခဲ့ပါသည္။ ေလာင္းၾကက္ၿမိဳ႕ေတာ္တြင္ ရခိုင္အင္အားၿပန္လည္ ဦးေမာ့လာခဲ့ၿပန္ရာ အထူးသၿဖင့္မင္းထီးလက္ထက္ (ေအဒီ-၁၂၈၃-၁၃၈၉)တြင္ အဖက္ဖက္မွ တိုးတက္ခဲ့ပါသည္။ ဤမင္းလက္ထက္မွာ မင္းဆရာ သာသနာပိုင္ ဆရာေတာ္အသွ်င္ၿမတ္ သီရိဓမၼရာဇာဂု႐ုကိုယ္ေတာ္တုိင္ ၾကပ္မတ္လွ်က္ ပ်က္စီးယိုယြင္းေနေသာ ဗုဒၶဂါယာ မဟာေဗာဓိေစတီေတာ္ကို ေကာစာသကၠရာဇ္ ၆၅၇ ခု၊ ၿပာသိုလဆန္း(၁၀)ရက္၊ ေသာၾကာေန႔မွ အစၿပဳ ၆၆၀ ၿပည့္ တန္ေဆာင္မုန္႔လဆန္း(၈) ရက္ တနဂၤေႏြေန႔သို႔ တုိင္ေအာင္(၃) ႏွစ္ခန္႔ေ႐ွးမူမပ်က္ ၿပဳၿပင္ေတာ္မူခဲ့၏။ ေစတီေတာ္မြမ္းမံၿပဳၿပင္ေသာ သကၠရာဇ္မင္းသည္ ဘုရင္ထီးနန္းတက္၍ (၁၂) ႏွစ္ေၿမာက္ေသာ ႏွစ္ေပတည္း။ မွတ္တမ္းေက်ာက္စာကိုလည္း ဗုဒၶဂါယာတြင္ေရးထိုးထားေလသည္။

ဘုရင္မင္းထီး၏ေကာင္းမႈေတာ္ၿဖစ္ေသာ တိသ္သဘုရားေက်ာက္ဆင္းတုေတာ္ကို ေလာင္းၾကက္ၿမိဳ႕ေဟာင္း တစ္ေနရာတြင္တည္ထားကိုးကြယ္ထားသည္ကို ယေန႔တိုင္ဖူးေတြ႔ႏိုင္ပါသည္။ ရခိုင္ဘုရင္တုိ႔၏ ၾသဇာအာဏာသည္ စစ္တေကာင္း၊ ဘဂၤါ(၁၂)ၿမိဳ႕အပါအဝင္ၿပန္႔ႏွံ႔တည္႐ွိခဲ့ပါသည္။ ရခိုင္ဘုရင္တို႔၏ ၾသဇာအာဏာသည္ စစ္တေကာင္း၊ ဘဂၤါ(၁၂) ၿမိဳ႕အပါအဝင္ ၿပန္႔ႏွ႔ံတည္႐ွိခဲ့ပါသည္။ ေအဒီ-၁၄၀၄ ခုႏွစ္ နန္းတက္သည့္ မင္းထီး၏ၿမစ္ေတာ္ မင္းေစာမြန္ လက္ထက္တြင္ ရခိုင္ႏိုင္ငံေရး ႐ႈပ္ေထြးလာကာ ပုန္ကန္သူမ်ားက အင္းဝဘုရင္ အကူအညီရယူတိုက္သၿဖင့္ မင္းေစာမြန္သည္ ဘဂၤလားနယ္႐ွိ ဂါဝါနယ္သို႔ တိမ္းေ႐ွာင္သြားေလသည္။

၃၂။ ။ ၿမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အင္းဝဘုရင္က ရခိုင္ဘုရင္ကို ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္သကဲ့သို႔ အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္လည္း မင္းေစာမြန္ခိုလႈံေနစဉ္ ဘဂၤလားၿပည္နယ္ကို စူလတန္အီဘရာဟင္က ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့ရာ မင္းေစာမြန္က ကူညီခုခံတိုက္ခိုက္ေပးခဲ့သၿဖင့္ ဘဂၤလားဘုရင္က ေက်းဇူးတင္ၿပီး မင္းေစာမြန္အား ရခိုင္ဘုရင္အၿဖစ္ ၿပန္လည္ရ႐ွိရန္ ကူညီခဲ့ပါသည္။ မင္းေစာမြန္သည္ ေလာင္းၾက္ၿမိဳ႕ေတာ္တြင္ ၂-ႏွစ္နန္းစံၿပီးေနာက္ ေအဒီ ၁၄၃၀ တြင္ ေၿမာက္ဦးၿမိဳ႕ေတာ္ကို ေၿပာင္းေ႐ြ႕တည္ေထာင္ ရခိုင္ဘုရင္မ်ားစိုးစံေနထိုင္သြားၾကသည္ကို ေတြ႔႐ွိရပါသည္။

၃၃။ ။ ရခိုင္တို႔တြင္ ေၿမာက္ဦးေခတ္သည ေအဒီ-၁၇၈၅ အထိ ႏွစ္ေပါင္း ၃၅၀ ေက်ာ္မွ်ၾကာခဲ့ပါသည္။ ဤေခတ္သည္ ရခိုင္တို႔ အထြဋ္အထိပ္ ေရာက္ခဲ့ၾကေသာ ေခတ္ကာလၿဖစ္ပါသည္။အထူးအားၿဖင့္ မင္းရာဇာၾကီး (၁၅၈၃-၁၆၁၂)လက္ထက္တြင္ ရခိုင္နယ္နိမိတ္သည္ အေနာက္ေၿမာက္ဘက္ ဒါကာႏွင့္ ဒါကာႏွင့္ဘဂၤလားၿမစ္ဝကၽြန္းေပၚ ကမ္းေၿခေဒသမွ အေ႐ွ႕ေတာင္ဖက္ ေမာ္လၿမိဳင္ကမ္း႐ိုးတမ္းအထိ က်ယ္ၿပန္႔ခဲ့ပါသည္။ စစ္ေရးတြင္ အင္အားၾကီးမားခဲ့သည့္အတိုင္း ေၿခလ်င္တပ္၊ ဆင္တပ္၊ အေၿမာက္တပ္၊ စစ္ေလွတပ္ စသည္တို႔ႏွင့္ ေပၚတူဂီ၊ ယိုဒယား၊ ဂ်ပန္၊ ၿမန္မာ၊ မြန္၊ ဘဂၤလား ႏွင့္ မဂိုစစ္သားမ်ားကို ငွားရမ္းအသံုးၿပဳခဲ့သည္ကိုေတြ႔ရပါသည္။

၃၄။ ။ ဤေၿမာက္ဦးေခတ္တြင္ မူဆလင္မ်ားႏွင့္ ထိေတြ႔မႈမွာလည္း မ်ားၿပားလာပါသည္။ ေၿမာက္ဦးၿမိဳ႕တည္မင္းေစာမြန္ ဘဂၤလား႐ွိ ဂါဝါနယ္သို႔ တိမ္းေ႐ွာင္ေနထိုင္ခဲ့သကဲ့သို႔ ေအဒီ-၁၆၆၀ ၿပည့္ႏွစ္၌ မဂိုဘဂၤလားနယ္ ဘုရင္ခံ႐ွာ႐ွဴဂ်ာ ရခိုင္ၿပည္သို႔ လာေရာက္ခိုလႈံမႈမ်ား ႐ွိခဲ့သည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။ မူဆလင္မ်ားၿဖစ္ၾကသည့္ မဂိုတို႔၏ အိႏၵိယၿပည္တြင္ အာဏာၿပန္႔ႏွ႔ံလာမႈမွာလည္း ေအဒီ ၁၆၆၆ ခုႏွစ္ေလာက္တြင္ အၿမင့္မာဆံုးၿဖစ္လာကာ အေ႐ွ႕ဖက္ဆံုးဘဂၤလာၿပည္နယ္တိုင္ေအာင္ ေရာက္႐ွိခဲ့သည္။ ထိုႏွစ္တြင္ ရခိုင္တို႔လက္ဝယ္႐ွိ စစ္တေကာင္းၿမိဳ႕ကို မဂိုတို႔သိမ္းပိုက္ရယူသြားခဲ့ၿခင္းသည့္ မူဆလင္မ်ား ရခိုင္ၿပည္နယ္ႏွင့္အနီးဆံုးထိေတြ႔ ေရာက္႐ွိၿခင္းၿဖစ္ပါသည္။

၃၅။ ။ ေၿမာက္ဦးေခတ္တြင္ ရခိုင္ဘုရင္အခ်ဳိ႕သည္ မူဆလင္အမည္မ်ားကို ပါရယူနန္းစံခဲ့သည္ကိုေတြ႔ရပါသည္။ ဤသို႔ရယူလုပ္ကိုင္ခဲ့ၿခင္းမွာ ထိုေခတ္ထိုအခါက ေတာင္ငူမင္းတို႔က မြန္အမည္ထံုးစံမ်ားလက္ခံလုပ္ကိုင္ခဲ့သည္နည္းတူ ဘဂၤလားၿပည္နယ္႐ွိ စစ္တေကာင္းႏွင့္ ဘုညာၾကီးတိုင္(ဘဂၤါ-၁၂ ၿမိဳ႕) တို႔ပါ ရခိုင္တို႔ အုပ္စိုးထားခဲ့ရာ လက္ေအာက္ခံ မူဆလင္မ်ားသိ႐ွိ ေလးစားေစရန္ႏွင့္ ၎တို႔အားလည္းေက်နပ္ႏွစ္သိမ့္ေစရန္ ရခိုင္ဘုရင္မ်ားက မူူဆလင္အမည္မ်ားကိုပါ သံုစြဲနန္းစံခဲ့ၿခင္းသာ ၿဖစ္ပါသည္။ ဤသည္ကုိအခ်ဳိ႕မူဆလင္စာေရးဆရာတို႔က ရခိုင္ၿပည္ကို ု၎တို႔မူဆလင္မ်ားက အုပ္စိုးလာသေယာင္ ေရးသားၾကသည္ကိုေတြ႔ရပါသည္။ မူဆလင္မ်ားသာ ၎တို႔ေရးသားသကဲ့သို႔ အုပ္စိုးခဲ့လွ်င္ ၎တို႔၏ အႏၵိယၿပည္တြင္ ၿပဳလုပ္ခဲ့သည့္ လုပ္ရပ္မ်ားၿဖစ္ေသာ ဘာသာေရးအေဆာက္အဦးမ်ားကိုဖ်က္ဆီးၿခင္း၊ ၎တို႔မဟာေမဒင္ဘာသာထဲသို႔ အတင္းအဓမၼ သြတ္သြင္းၿခင္းမ်ားကို ေတြ႔ရမည္ၿဖစ္ပါသည္။ ယခုမူကား ရခိုင္ၿပည္နယ္ကို မူဆလင္မ်ား အုပ္စိုးခဲ့ၿခင္း မ႐ွိေၾကာင္းသက္ေသ ခံလွ်က္႐ွိပါသည္။ (ေ႐ႊနန္းသခင္ နာရမိတ္လွရာဇာ အမည္ႏွစ္ဖက္ေရးထိုး၍ ၇၉၂ တြင္ တစ္ၾကိမ္၊ ၇၉၅ တြင္တစ္ၾကိမ္၊ ေပါင္း ၂ ၾကိမ္ ဒဂၤါးထုတ္ေဝခဲ့ေၾကာင္းေတြ႔ရပါသည္။

ၿမိဳ႕တည္ဘုရားတစ္ဆူအၿဖစ္ ေကာဇာသက္က ရာဇ္ ၇၉၂ တြင္တည္ေဆာက္ကိုးကြယ္ခဲ့ေသာ ေလးမ်က္ႏွာဘုရားကို ဖူးေမွ်ာ္ရၿခင္းအားၿဖင့္ မင္းေစာမြန္၏ ဗုဒၶဘာသာယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈ မည္မွ်နက္႐ႈိင္းသည္ကိုလည္းသိသာႏိုင္ပါသည္။

၃၆။ ။ ေၿမာက္ဦးေခတ္သမိုင္းကို ဆနး္စစ္ေလ့လာၾကည့္ပါလွ်င္ (အထက္ကဆိုခဲ့သည့္အတိုင္း) ေၿမာက္ဦးေခတ္ ေ႐ႊေရာင္လႊမ္းေသာအခ်ိန္အခါ (၁၆ ႏွင့္ ၁၇ ရာစုေခတ္) အိႏၵယ မဂိုတို႔တန္ခိုးအာဏာၾကီးထြားခ်ိန္ႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ၿဖစ္ေၾကာင္းေလ့လာေတြ႔႐ွိရပါသည္။

၃၇။ ။ မဂိုမင္းသား႐ွ႐ႈဂ်ာ ရခိုင္ၿပည္သို႔ ဝင္ေရာက္ခိုလံုံခဲ့ေသာ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၆၆၁ သို႔ မေရာက္မီေ႐ွ႕ပိုင္း၌ ၊ ရခိုင္ႏွင့္မဂိုတို႔ ဆက္ဆံေရးအေနအထားကိုၿပန္ၾကည့္လွ်င္ ေဒလီၿမိဳ႕နယ္၌ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၄၉၄ မွ ၁၅၀၀ အထိ၊ ထီးနန္းစိုက္ခဲ့ေသာ ဘာဘာ(Babur) သည္၊ မဂိုႏိုင္ငံကို ေ႐ွးဦးစြာတည္ေထာင္၍ ၊ ထိုမင္းလြန္ၿပီးေနာက္ သားေတာ္ၾကီး ႐ႈမာယြန္(Humayun) သည္ ခမည္းေတာ္၏ အ႐ိုက္အရာကို ၁၅၃၀ မွ ၁၅၅၆ အထိ၊ ထီးနန္းစိုးစံခဲ့ေၾကာင္း၊ ရခိုင္ၿပည္ ၌ ၁၅၃၁ မွ ၁၅၅၃ ခုအထိစိုးစံေသာ ရခိုင္ဘုရင္ မင္းဗာၾကီးႏွင့္ မင္းၿပိဳင္ၿဖစ္ေၾကာင္းေတြ႔ရပါသည္။

၃၈။ ။ မင္းဗာၾကီးနန္းတက္ၿပီး၍ ၁၅၃၂ ခု၊ ႏိုဝင္ဘာလ လဆန္းစခ်ိန္သို႔ေရာက္ေသာအခါ၊ ေဝသသာလီေခတ္ဦးကပင္ ရခိုင္ပိုင္နက္ေၿမၿဖစ္ေသာ ဒကၠားႏွင့္ မူ႐ွိဒါပဒ္(Mushidabad) ၿမိဳ႕မ်ားသို႔ တစတစဝင္ကာ အပိုင္စီးရန္ ၾကိဳးစားေနေသာ မဟာေမဒင္ကုလားလူမ်ဳိးအား ႏွိမ္ႏွင္းရသည့္အေၿခေပၚေပါက္လာၿခင္းေၾကာင့္၊ မင္းဗာၾကီးသည္ အလံုးအရင္းႏွင့္ခ်ီတက္ခဲ့ရသည္။ အခက္အခဲမ႐ွိဘဲေအာင္ၿမင္စြာ ႏွိွမ္ႏွင္းႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ ယင္းအခ်ိန္ မဂိုဘုရင္ မူ႐ႈမာယြန္သည္ မူ႐ွိဒါပဒ္ (Mushidabad) ၿမိဳ႕၏ေၿမာက္ပိုင္း မိုင္(၈၀)ခန္႔ကြာေဝးေသာ ဂါဝါၿပည္ငယ္ကို လက္ေအာက္ခံအၿဖစ္ၿဖင့္ သိမ္းပိုက္ကာ ယင္းမွာပင္႐ွိေနပါသည္။ ေဒလီနန္းတြင္း႐ႈပ္ေထြးေနၿခင္းေၾကာင့္ ႐ႈမာယြန္သည္ ေဒလီၿမိဳ႕ေတာ္သို႔ ခ်က္ခ်င္းမၿပန္ႏိုင္ေသးပါ။ ယင္းကဲ့သို႔ေသာအေၿခအေနမွာ ဂါဝါၿပည္ကိုသိမ္းပိုက္မည္ဆိုလွ်င္ အလြယ္တကူၿဖစ္ႏိုင္သည္ဟု မင္းဗာၾကီးသိ၏။ သို႔ေသာ္လည္းမင္းဗာၾကီးသည္ ကိုယ္ပိုင္နယ္ေၿမ တညႈိ႕တထြာကိုမွ်လည္း မက်ဴးေက်ာ္မ ေစာ္္ကားေစလိုသကဲ့သို႔၊ သူ႔ပိုင္နယ္ေၿမ တညႈိ႕တထြာကိုမွ်လည္း မက်ဴးေက်ာ္မေစာ္ကားအပ္၊ မိမိအင္အားၾကီးသည္ဟူ၍ အင္အားနည္းေသာ တဖက္သားကို မတရားမဖိႏွိပ္အပ္၊ ရန္႐ွည္စတတ္သည္ဟု မိန္႔ေတာ္မူၿပီးလွ်င္ ဂါဝါသို႔ခ်ီတက္တိုက္ခိုက္ၿခင္းမၿပဳခဲ့ပါ။

၃၉။ ။ ထိုမွ်သာမဟုတ္ မင္းဗာၾကီးသည္ မဂိုဘုရင္မာယြန္ႏွင့္ တိုင္းၿပည္နယ္နိမိတ္ အပိုင္အၿခားကိုသတ္မွတ္ကာ မဟာမိတ္ဖြဲ႔ခဲ့ပါသည္။ ဇေဘာက္သွ်ာ (Zabauk Shah) ဟူေသာဘဲြ႔သည္ မဂိုဘုရင္က မင္းဗာၾကီးအား မဟာမိတ္အၿဖစ္ၿဖင့္ ဆက္ကပ္ေသာဘြဲ႔ၿဖစ္၍ ပန္စီ္(Pensi) သည္ မင္းဗာၾကီးႏွင့္လက္ဆက္ေသာ ႐ႈမာယြန္၏ သမီးေတာ္ၿဖစ္၏။ ပန္စီတယ္(Pensital) ဟူ၍ လည္းေခၚ၏။ ရခိုင္ရာဇဝင္ ၌ “ပဲသီတာ”မင္းသမီးဟုတြင္၏။ မင္းဗာၾကီးနန္းတက္၍ (၂)ႏွစ္ေၿမာက္ ခရစ္သက္ကရာဇ္ ၁၅၃၃ မွစ၍ မင္းဗာၾကီး၏ သားေတာ္မင္းခေမာင္း နတ္႐ြာလားသည့္ ၁၆၂၂ ခုႏွစ္ထိ၊ ႏွစ္ေပါင္း (၉၀)တိုင္ေအာင္ အဆက္မၿပတ္ဘဲ၊ ရခိုင္ႏွင့္ မဂိုမဟာမိတ္ၿဖစ္ခဲ့ၾကပါသည္။ ယင္းေၾကာင့္ မင္းဖေလာင္းအား စီကင္ဒါလွ်ာ(Siecunda Shah)၊ မင္းရာဇာၾကီးအား ေဆာ္လိမ္လွ်ာ(Selimn Shah) မင္းခေမာင္းအား(Hussein Shah) ဟူေသာဘြဲ႔ကို မဂိုဘုရင္တို႔ မဟာမိတ္အေနႏွင့္ ေပးဆက္ၾကေၾကာင္းေတြ႔ရပါသည္။
(စစ္တေကာင္းမင္းဒဂၤါးႏွင့္ မင္းဘင္သခၤယာ ဒဂၤါးပံု)

၄၀။ ။ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၃ ရာစုအစပိုင္းေလာက္ကပင္ မဟာေမဒင္ ကုလားလူမ်ဳိးတို႔သည္။ ဂဂၤါၿမစ္၏ အေ႐ွ႕ဘက္ၿဖစ္ေသာ ရခိုင္နယ္ေၿမ(ဘဂၤါနယ္)ထဲသို႔ အမွတ္မထင္ စိမ့္ဝင္ေနၾကပါသည္။ သီရိသုဓမၼရာဇာ (၁၆၂၂-၁၆၃၈) လက္ထက္သို႔ ေရာက္ေသာအခါ စိမ့္ဝင္က်ဴးေက်ာ္သူတို႔၏ အင္အားမွာ မ်ားစြာတင့္တားလာခဲ့ၿပီး ၿဖစ္သသၿဖင့္ အကြက္ေကာင္းလာသည္ႏွင့္တၿပိဳင္နက္ ဘဂၤါတနယ္လံုးကို သိမ္းပိုက္ရန္ၾကိဳးစားလာၾကေတာ့သည္။ က်ဴးေက်ာ္သူတို႔၏ ေနာက္ဝယ္ မဂိုဘုရင္ ႐ွာဂ်ီဟန္ ႐ွိေနသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သီရိသုဓမၼရာဇာႏွင့္ ႐ွာဂ်ီဟန္တို႔၏ ဆက္ဆံမႈအေၿခအေနမွာ တင္းမာလာၿပီးလွ်င္ စစ္မက္ၿဖစ္ပြားႏိုင္ေသာ အေၿခေနသို႔ပင္ဆိုက္ေရာက္ခဲ့ပါသည္။ ယင္းေၾကာင္းလည္း သီရိသုဓမၼရာဇာ ခမည္းေတာ္၊ ဘိုးေတာ္၊ ေဘးေတာ္တို႔လက္ထက္မွာကဲ့သို႔ ကုလားဘြဲ႔ကို မေတြ႔ရၿခင္းၿဖစ္ပါသည္။ ရခိုင္ မဂိုမဟာမိ္တ္ဘဝသည္ ဤအခ်ိန္မွစ၍ အဆံုးသတ္ခဲ့ေၾကာင္းေတြ႔ရပါသည္။

၄၁။ ။ ဤသည္တို႔မွာကား ရခိုင္ဘုရင္ ကုလားဘြဲ႔ကိုသံုးစြဲလာၿခင္း၏ အေၾကာင္းအခ်က္အလက္ဇစ္ၿမစ္ပင္ၿဖစ္ေပသည္။ ကုလားဘြဲ႔ကို ရခိုင္္အမည္ၿဖင့္တြဲ၍ ဒဂၤါးခတ္ႏွိပ္ရာတြင္ ေရးထိုးထားေသသာ္ဘုရင္မင္းဖေလာင္း၊ မင္းရာဇာၾကီး ႏွင့္ မင္းခေမာင္းတို႔မွာ ရခိုင္သမိုင္းတြင္ အလြန္ထင္႐ွား၍၊ သီရိသုဓမၼရာဇာမင္း လက္ထက္ေရာက္ေသာအခါတြင္ ဒဂၤါးခတ္ႏွိပ္ရာ၌ ရခိုင္ဘြဲ႔ႏွင့္ ရခိုင္စာတဖက္၊ ပါ႐ွင္နာဂရီစာတစ္ဖက္ကို သံုးစြဲခတ္ႏွိပ္ေသးေသာ္လည္း ကုလားဘြဲ႔မပါေတာ့ပါ။ သီရိသုဓမၼရာဇာမင္းမွစ၍ ေနာက္ပိုင္းမင္းမ်ားမွာ ကုလားဘြဲ႔မ်ားလည္း မ႐ွိေတာ့သလို ဒဂၤါးခတ္ႏွိပ္ရာတြင္လည္း ကုလားစာကိုလံုးဝမေတြ႔ရေတာ္ပါ။
(မင္းဖေလာင္း၊ မင္းရာဇာၾကီး၊ သီရိသုဓမ္မရာဇာ ဒဂၤါးမ်ားပံု)

၄၂။ ။ ေၿမာက္ဦးဒုတိယေခတ္ မင္းဖေလာင္းလက္ထက္မွစ၍ ရခိုင္ပိုင္ဘဂၤါ(၁၂)ခြင္၌ စစ္တေကာင္းၿမိဳ႕စားသာမကဘဲ၊ ဘဂၤါ(၁၂)ခြင္ကိုအုပ္ခ်ဳပ္သည့္ အေနာက္ဘုရင္မ်ားလည္း ခန္႔ထားေၾကာင္းေတြ႔လာရသည္။ အေနာက္ဘုရင္မ်ား ႐ံုးစိုက္ရာေနရာမွာ မူေ႐ွဒါဘတ္ ၿဖစ္သည္။ အေနာက္ဘုရင္အမည္စာတမ္းထိုး၍ ရခိုင္စာတဖက္ ပါ႐ွန္ႏွင့္ Arabic တစ္ဖက္ေရးထိုး၍ ေငြဒဂၤါးမ်ား ထုတ္လုပ္ေၾကာင္းေတြ႔ရသည္။ ထိုအထဲတြင္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ေတြ႔ထားေသာ စူဠစၿႏၵဒဂၤါးဟုယူဆထားခဲ့ၾကေသာ စူဠမဟာရာဇာဒဂၤါးႏွင့္ မင္းထီးဒဂၤါးဟုယူဆထားခဲ့ေသာ ဦးရီးေတာ္မဟာနႏၵဘယ စာေရးထိုးပါ ဒဂၤါးမွာလည္
ေၿမာက္ဦး ဒုတိယေခတ္ မင္းရာဇာၾကီးလက္ထက္အေနာက္ဘုရင္မ်ား ထုတ္ေဝေသာ ဒဂၤါးၿဖစ္ေနေၾကာင္း Culcutta မွ Vasant Chowdhury ၏ “The Arakani Governors and Their Coins” ေခါင္းစည္ပါစာတမ္းအရ သိရလာရသည္။ ဤသည္မွာကၽြႏ္ုပ္တုိ႔ ယခင္က လက္ခံထားခဲ့ၿခင္းကို ေခ်ဖ်က္လိုက္ခဲ့ၿခင္းပင္ၿဖစ္ပါသည္။ အေနာက္ဘုရင္မ်ားထုတ္ေဝေသာ ဒဂၤါးစာရင္ကို ပံု(က) တြင္႐ႈပါ။

၄၃။ ။ ရခိုင္ၿပည္နယ္အတြင္းသို႔ မူဆလင္မ်ားၿဖစ္ၾကေသာမဂိုမ်ား ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္ၿခင္းမၿပဳႏိုင္ရာ၌ အခ်က္တခ်က္မွာ ဘဂၤလားၿပည္နယ္အတြင္း အဂၤလိပ္တို႔ ဝင္ေရာက္ခဲ့ၿခင္းၿဖစ္ပါသည္။ အဂၤလိပ္မ်ားအား မဂိုဘုရင္တို႔က ဘဂၤလားၿပည္နယ္မွ ေမာင္းထုတ္လိုက္ၿပီးသည့္ေနာက္ ေအဒီ ၁၆၉၁ ခုႏွစ္၊ အဂၤလိပ္တို႔က ကာလကတၱားၿမိဳ႕ကို ဝယ္ယူခဲ့ၿပီး ေနာက္ခံတပ္ၿမိဳ႕အၿဖစ္ တည္ေဆာက္ကာ အခိုင္အမာေနလာခဲ့ပါသည္။ (ေအဒီ-၁၇၅၆ ခုႏွစ္တြင္) မဂိုတို႔က ကာလကတၱားခံတပ္ၿမို႕ကို သိမ္းယူၿပီးေနာက္ ဖမ္းဆီးရမိေသာ အဂၤလိပ္လူမ်ဳိးတို႔အား က်ဉ္းက်ပ္ေသးငယ္ေသာ အခန္းတြင္ခ်ဳပ္ေႏွာင္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ေသဆံုးကုန္ခဲ့သည္။ ၿဖစ္ရပ္ “Black Hole Tragedy” ကို အေၾကာင္းၿပဳလွ်က္ ဘဂၤလားကိုအဂၤလိပ္တို႔က သိမ္းပိုက္ခဲ့ပါသည္။ ယင္းသိမ္းပိုက္လိုက္ၿခင္းေၾကာင့္ မဂိုမ်ားႏွင့္ဆက္ဆံရန္ အေၾကာင္းနည္းပါးခဲ့ၿပီး အဂၤလိပ္မ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံရန္ၿဖစ္လာပါသည္။

၄၄။ ။ ေအဒီ-၁၇၆၀ ခုႏွစ္တြင္ ရခိုင္တို႔က အဂၤလိပ္ပိုင္ ဘဂၤလားေဒသအတြင္းသို႔ ဝင္ေရာက္၍ ကၽြန္မ်ားကို ဖမ္းဆီးေနပါသည္ဟု အေၾကာင္းၿပကာ ရခိုင္ကိုအဂၤလိပ္က လာေရာက္တိုက္ခိုက္ရန္စီစဉ္ခဲ့သည့္အထိ အဂၤလိပ္ရခိုုင္ဆက္ဆံေရးမွာ တင္းမာေနခဲ့သည္။ ေၿမာက္ဦးေခတ္ ဤေနာက္ပိုင္းကာလမ်ား၌ ရခိုင္ၿပည္နယ္တြင ္နန္းလုမႈ၊ ပုန္ကန္မႈ၊ ၿပည္ပမွ ထိပါးမႈ၊ မၿငိမ္သက္မႈမ်ားကို အၾကိမ္ၾကိမ္ အဖန္အဖန္ ေတြ႔ၾကံဳရသည္ကို ေတြ႔႐ွိလာရပါသည္။ အဂ္လိပ္တိုု႔ကလည္း ဘဂၤလားၿပည္နယ္မွ ေနာက္ထပ္နယ္ခ်ဲ႕လိုသည့္ အရိပ္အေရာင္မ်ား ၿပေနသၿဖင့္) ထိုသို႔ၿဖစ္ေနသည့္အခ်ိန္မွာ ၿမန္မာ၊ အမရပူရတပ္တို႔သည္ ရခိုင္ၿပည္နယ္သို႔ခ်ီတက္လာကာ (၄၅) ရက္ၾကာ တိုက္ပြဲအၿပီး ေၿမာက္ဦးၿမိဳ႕ေတာ္က်ဆံုးခဲ့သည္သည္တြင္ ရခိုင္ဘုရင္ေခတ္မွာ နိဂံုးခ်ဳပ္ခဲ့ပါေတာ့သည္။

၄၅။ ။ ရခိုင္ဘုရင္မ်ား ေခတ္တြင္ ရခိုင္ၿပည္နယ္တြင္ လူဦးေရစာရင္းမည္မွ်႐ွိသည္ကို မသိရသၿဖင့္ ႏိုင္ငံၿခားသားမူဆလင္ဦးေရ မည္မွ်႐ွိေၾကာင္း မေဖာ္ၿပႏိုင္ေသာ္လည္း အနည္းအပါးသာ႐ွိေၾကာင္းကို ေ႐ွးေဟာင္းဗလီအေရအတြက္က ေဖာ္ၿပလွ်က္႐ွိပါသည္။ အထက္တြင္ေဖာ္ၿပခဲ့သည့္အတိုင္း ရခိုင္ၿပည္နယ္အတြင္း႐ွိသည့္မးဆလင္မ်ားမွာ ရခိုင္ကမ္း႐ိုးတမ္းေဒသတြင္ ေသာင္တင္ကာ အေၿခစိုက္ေနထိုင္ၾကေသာ သေဘၤာပ်က္၊ ေလွပ်က္တို႔မွ သေဘၤာသားမ်ားႏွင့္ အဆက္အႏြယ္မ်ား၊ ရခိုင္ဘုရင္မ်ား စစ္ေအာင္ႏိုင္ရာမွ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္လာၾကသည့္ စစ္သံု႔ပန္းမ်ား၊ ကၽြန္အၿဖစ္ ေခၚေဆာင္လာသူမ်ားေလာက္သာ ၿဖစ္သည္ကို ေတြ႔႐ွိရပါသည္။ ရခိုင္မ်ားသည္ စစ္တေကာင္းေဒသႏွင့္ ဂဂၤါၿမစ္ဝွမ္းေဒသၿဖစ္ေသာ ဘဂၤလာၿပည္နယ္ကို စိုးမိုးအုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ခဲ့၍ ထိုေဒသ႐ွိမူဆလင္ဦးေရကို ထည့္တြက္ၿခင္းအားၿဖင့္ ရခိုင္ၿပနယ္တြင္မူဆလင္ဦးေရမ်ားသည္ သေဘာသာၿဖစ္ေၾကာင္းေတြ႔႐ွိႏိုင္ပါသည္။ ေအဒီ (၁၇) ရာစု အေစာပိုင္းတြင္ ရခိုင္၏ ပင္မေရတပ္စခန္းၾကီးကို စစ္တေကာင္းေဒသ၌ ထား႐ွိသည္ဟူေသာ အေထာက္အထားမ်ားက အခ်က္ကိုေဖာ္ညႊန္းေနပါသည္။

၄၆။ ။ ရခိုင္ၿပည္နယ္ကို ၿမန္မာဘုရင္သည္ ေအဒီ-၁၇၈၅ ခုႏွစ္မွ ေအဒီ -၁၈၂၅ ခုႏွစ္အထိ ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ေပါင္း (၄၀) ၾကာ ေဒသေလးခုခြဲၿပီး ၿမိဳ႕ဝန္မ်ားခန္႔အပ္ကာ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ပါသၿဖင့္ ဤကာလကို ေလးၿမိဳ႕ဝန္ေခတ္ဟုေခၚခဲ့ပါသည္။ ၿမန္မာဘုရင္အုပ္ခ်ဳပ္စဉ္ကာလအတြင္း ထီးနန္းၿပန္လည္ရယူလို၍ ရခိုင္လူမ်ဳိးတို႔ကထၾကြပုန္ကန္ခဲ့ၾကၿခင္းမ်ား႐ွိသကဲ့သို႔ ၿမိဳ႕ဝန္မ်ား၏ အခြန္ေကာက္ၾကီးၿမင့္ၿခင္း၊ လူမ်ားကိုမၾကာခဏ ေတာင္းခံၿခင္းမ်ား႐ွိခဲ့သၿဖင့္ ပုန္ကန္ထၾကြၿခင္းမ်ား (၉) ၾကိမ္ခန္႔႐ွိခဲ့ပါသည္။ ဤသို႔ပုန္ကန္ထၾကြမႈမ်ားကို ႏွိမ္ႏွင္းခဲ့ၿခင္းတို႔ေၾကာင့္ ရခိုုင္လူမ်ဳိးတို႔အတြက္ အလံုးအရင္းၿဖင့္ တဖက္ႏိုင္ငံသို႔ ခိုလႈံသြားခဲ့ၾကပါသည္။ သို႔ၿဖစ္ပါ ေလးၿမိဳ႕ဝန္ေခတ္တြင္ ရခိုင္ၿပည္နယ္အတြင္း လူဦးေရမ်ားစြာေလ်ာ့နည္းသြားခဲ့ေၾကာင္းေတြ႔႐ွိရပါသည္။
...................
Ref: Today Arakan

စပါးထြက္နဳန္း ေကာင္းေသာ္လည္း ေစ်းမတက္၍ လယ္သမားမ်ား မေပ်ာ္နိဳင္

2009-11-30T01:57:00.000-08:00

11/30/2009

ယခုႏွစ္အတြင္း ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း စပါး အထြက္ႏုန္းေကာင္းခဲ့ေသာ္လည္း စပါးေစ်း ျမင့္တက္လာျခင္း မရွိသျဖင့္ ရခိုင္ လယ္သမားမ်ား အေနျဖင့္ မေပ်ာ္ရႊင္နိုင္ဘဲ ျဖစ္ေနသည္ဟု ရခို္င္ေတာင္သူ ဦးၾကီး တဦးက ေျပာသည္။

“စပါးကေတာ့ ယခင္ႏွစ္ကနဲ႕စာရင္ ဒီႏွစ္မွာ ေတာ္ေတာ္ အထြက္နဳန္းေကာင္းပါတယ္။ ခက္တာက စပါးေစ်းက မေကာင္းေတာ့ လယ္သမားေတြ မေပ်ာ္နိုင္ ျဖစ္ေနတာေပါ့ဗ်ာ။”

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ယခုႏွစ္ စပါးေပါက္ေစ်းမွာ ေတာင္း ၁၀၀ ကို က်ပ္ တသိန္းခန္႕ ရွိသည္။

ဆက္ဖတ္ရန္...............

ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးမ်ား အၾကမ္းဖက္ခံရမူ တိုးတက္လာမူ မရွိေသး

2009-11-27T00:36:00.000-08:00

ေမာင္ေအး (နိရဥၥရာ) ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးမ်ား အေပၚ အၾကမ္းဖက္ ခံရမူမွာ ယခုအခ်ိန္ထိ တိုးတက္လာမူ မရွိေသးေၾကာင္း ရခိုင္အမ်ိဳးသမီး အစည္းအရံုး အတြင္းေရးမွဴး ေစာမာမာေက်ာ္ေဇာက ေျပာသည္။

“ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ နအဖ စစ္အာဏာရွင္ လက္ေအာက္မွာ အစိတ္အပိုင္းေနရာ အေတာ္ေတာ္မ်ားမွာ ခုခ်ိန္ထိ အၾကမ္းဖက္ခံေနရတုန္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲသလို အၾကမ္းဖက္မူကေန တိုးတက္မူေတြ ရွိလာသလားဆိုေတာ့ ခုခ်ိန္ထိ တိုးတက္မူေတြ မရွိေသးဘူး။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ ကၽြန္မတို႕ အေနနဲ႕ အမ်ိဳးသမီးေတြ အေပၚ အၾကမ္းဖက္မူေတြ ပေပ်ာက္လာေအာင္ တတ္နိုင္တဲ့ ေနရာကေနျပီး အစြမ္းကုန္ၾကိဳးစား ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။”
~~ဆက္ဖတ္ရန္~~.......

တစည ပါတီ၀င္ တဦး ၂၀၁၀ ေရႊးေကာက္ပြဲ အတြက္ ဘူးသီးေတာင္တြင္ စည္းရံုးေရးလုပ္

2009-11-25T06:48:00.001-08:00

11/22/2009

မင္းဆက္ခိုင္(နိရဥၥရာ) တုိင္းရင္းသား စည္းလံုး ညီညႊတ္ေရး ပါတီဝင္ တဦးျဖစ္သူ ဦးစိန္ထြန္းသည္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ေရႊးေကာက္ပြဲအတြက္ ဘူးသီးေတာင္ျမိဳ႕နယ္တြင္ လူထု စည္းရံုးေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ကိုင္ေနေၾကာင္း ေဒသခံ ေက်းရြာသား တဦးက ေျပာသည္။

“ ဦးစိန္ထြန္းဟာ ဘူးသီးေတာင္ျမိဳ႕နယ္ ဖရံုေခ်ာင္း ေက်းရြာ ဇာတိျဖစ္ပါတယ္။ မဆလ ပါတီ၀င္ေဟာင္းပါ။ လက္ရွိ တစည ပါတီမွာ အဖြဲ႕၀င္ တဦးျဖစ္ပီး စစ္အစိုးရ အာဏာပိုင္ေတြ အေနနဲ႕ အလြန္ နီးစပ္တဲ့ သူတဦး ျဖစ္ပါတယ္။ လယ္ေျမေတြ၊ ပုဇြန္တာတမံေတြကို ပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့ အတြက္ ေဒသအတြင္းမွာ ၾသဇာ ရွိသူ တဦးလည္း ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။
ဆက္ဖတ္ရန္....

သမိုင္း၀င္ ဆံေတာ္ရွင္ ဘုရားပြဲ နို၀ဘၤာလ ၂၅ ရက္ေန႕မွ စတင္ က်င္းပမည္

2009-11-25T06:46:00.000-08:00

11/23/2009
ေပါက္ေတာျမိဳ႕နယ္ အေနာက္ဖရံုကာ (ေျမငူ) ကၽြန္းတြင္ တည္ရွိေသာ သမိုင္း၀င္ ဆံေတာ္ရွင္ ဘုရားပြဲေတာ္ကို နိဳ၀ဘၤာလ ၂၅ ရက္ေန႕မွ ဒီဇဘၤာလ ၂ ရက္ေန႔ထိ (၇) ရက္ တိုင္တိုင္ က်င္းပ ျပဳလုပ္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။
ဆက္ဖတ္ရန္....

Views of Political Leaders on so called Rohingya

2009-11-25T06:20:00.001-08:00

Joint Statement of NLD(LA) and UNLD (LA) on the issue of fake ethnic people

2009-11-25T06:08:00.000-08:00

NLD (LA) and UNLD (LA)
10/21/2009
ၿပည္ေထာင္စုၿမန္မာႏိုင္ငံတြင္မွီတင္းေနထိုင္ၾကေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားအေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံသားၿပည္သူမ်ားအေပၚ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္(လြတ္ေၿမာက္နယ္ေၿမ) NLD (LA) ႏွင့္ ၿပည္ေထာင္စုတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (လြတ္ေၿမာက္နယ္ေၿမ) UNLD (LA) တို႔၏ သေဘာထားထုတ္ၿပန္ခ်က္

အၿပည့္အစံုကို ဒီေနရာေလးမွာ သြားလို႔ဖတ္လိုက္ပါ။

ရခိုင္ၿပည္နယ္အတြင္းသို႔ ဝင္လာၾကေသာ ဘဂၤါလီမူဆလင္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ေလ့လာခ်က္ (၂)

2009-11-21T05:53:00.000-08:00

ဆရာၾကီးဦးေ႐ႊဇံ

ရခိုင္ၿပည္နယ္အတြင္းသို႔ ဝင္ေရာက္လာၾကေသာ ဘဂၤါလီ မူဆလင္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ၿပန္ေေၿပာင္း ေလ့လာတင္ၿပခ်က္။

၉။ မူဆလင္မ်ား၏အဆို “႐ိုဟင္ဂ်ာ” ဟူေသာအေၾကာင္းကိုေရးသားတင္ၿပသူမ်ားသည္ British Gazetteer Vol:II and Barma Gazetteer Akyab District Vpl: (A) by R.B Smart ၏စာသားကိုရည္ညႊန္းကိုးကား၍ စတင္ေရးသားၾကသည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္ ေမလထုတ္ The Guardian Burma’s National Magazine တြင္ ၿမန္မာႏိုင္ငံသားမူဆလင္စာေရးဆရာ တစ္ဦးကလည္း “ Roewengyas in Arakan” ေခါင္းစဥ္ၿဖင့္ ေဆာင္းပါးတစ္ေစာင္ ေရးသားထားရာတြင္လည္း “ about 744 A.D Mahataing Chandra ascended the throne of Wethali founded a new city on the site of the old Ramwady and died after areign of twenty two years. During this reign several merchant ships were wrecked on Ramree Island and the crews, said to have been muslims called Arabs or Moors, were sent to Arakan proper that is, Wethali and settled in village”.

၁၀။ ၄င္းစာေရးသူက ဆက္လက္ေရးသားသည္မွာ “ They intermarried and intermixed with the indigenous races who claimed their religion and become muslims”. They adopted nationality of their wives and their properties to them (Wives). They built mosques and started missionary works. Islam became powerful in Arakan since then”.

၁၁။ စစ္ေတြ Gazetteer ကိုေရးသားသူ R.B Smart မွာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသမားတစ္ဦးဠဖစ္သလို ၄င္း၏ ေနာင္ေတာ္ ဆရာၾကီး Lieut- General Sir P. Phayre မွာ စစ္ဗိုလ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသမားတစ္္ဦးၿဖစ္ သည္။ ေဝသာလီေခတ္ကို ထူေထာင္ေသာ မဟာတိုင္းစၿႏၵား၏စတင္ သက ရာဇ္ႏွင့္နန္းသက္ကို ေအဒီ ၇၈၈ ဟုဖန္တီး သတ္မွတ္ထားသူမွာယင္းပုဂၢိဳလ္ၾကီးပင္ၿဖစ္ပါသည္။ (Phyre) ၏ေကာင္းမႈေၾကာင့္ ယေန႔တိုင္ ရခိုင္ရာဇဝင္ ခရစ္သကရာဇ္ သတ္မွတ္ခ်က္မွာ ကေမာက္ကမ ၿဖစ္ေနပါသည္။)

၁၂။ ဤကဲ့သို႔ၿဖစ္ေပၚလာရသည့္အေၾကာင္းကို ေနာက္ဆက္တြဲ(က) တြင္႐ႈပါ။ စင္စစ္ ေဝသာလီေခတ္ကို စတင္ေသာအခ်ိန္မွာ(၈) ရာစုမဟုတ္ဘဲ (၄) ရာစုသာၿဖစ္ပါသည္။ Phayre အေနၿဖင့္ရခိုင္ရာဇဝင္ကိုေရးသား ေရးသားေဖာ္ၿပသည့္ ၁၈၈၃ ခု အခ်ိန္အခါက ေဝသာလီေခတ္ကို ဇယားသံုးခုၿဖင့္ေဖာ္ၿဖင့္ထားသည့္ အာနႏၵစၿႏၵေက်ာက္စာကို သိ႐ွိပံုမရေသးပါ။

၁၃။ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ေလ့လာခ်က္အရ၊ ရခိုင္ရာဇဝင္ပါေဝသာလီမင္းဆက္ႏွင့္ ေက်ာက္စာပါ ေဝသာလီမင္းဆက္တို႔မွာ တၿခားစီမဟုတ္ဘဲ အတူတူပင္ၿဖစ္ေၾကာင္းသိလာရရာ၊ ေဝသာလီေက်ာက္ေလွကားကိုစတင္တည္ေထာင္သူမွာ မဟာတုင္းစၿႏၵေခၚ ေဒြင္စၿႏၵၿဖစ္ၿပီး စတင္ခ်ိန္မွာ ၄ ရာစုၿဖစ္ပါသည္။

၁၄။ R.B.Smart ေၿပာလိုသည့္သေဘာမွာ၊ အဆိုပါသေဘၤာပ်က္၍ ေရာက္လာသည့္ အခ်ိန္မွာ ေဝသာလီကို စတင္တည္ေထာင္သည့္အခ်ိန္အၿဖစ္ ေၿပာဆိုလိုၿခင္းၿဖစ္ရာ သို႔သာဆိုပါလွ်င(၄) ရာစုကပင္ၿဖစ္ပါမည္။

၁၅။ တမန္ေတာ္ေမာ္ဟမၼဒ္ သည္ ခရစ္သက္ကရာဇ္ ၅၇၁ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၂၀ ရက္၊ အေရဗ်ၿပည္ မက္ကာၿမိဳ႕၌ ဖြားၿမင္ခဲ့သည္ဟု ၿမန္မာ့စြယ္စံုက်မ္း အတြဲ ၉ စာမ်က္ႏွာ ၁၃၂ တြင္ ဖတ္႐ႈရရာ ေဝသာလီ စတင္ခ်ိန္ထက္ ၂ ရာစုခန္႔ ေနာက္က်ေနေသးသည့္အတြက္ တမန္ေတာ္ မဟာမၼဒ္မေမြးမီႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀ ခန္႔ကပင္ ရခိုင္သို႔ မူဆလင္ဘာသာၾကိဳတင္ေရာက္ႏွင္ၿပီး သေဘာမ်ဳိးၿဖစ္ေနပါသည္။ ယုတၱိတန္၏မတန္၏ ကိုစာ႐ႈသူတို႔ ခ်င့္ခ်ိန္ၾကည့္ၿခင္းအားၿဖင့္ ထိုစာေရးသူမွာဆင္ၿခင္မဲ့ မူဆလင္ႏိုင္ငံ ၿဖစ္လိုသည့္ဆႏၵေစာလွ်က္႐ွိသည္ကို သိ႐ွိႏိုင္ပါသည္။

၁၆။ ဤ ကဲ့သို႔ မဟုတ္မဟတ္ လႈံ႔ေဆာ္ခဲ့မႈေၾကာင့္ R.S.O, A.R.I.F,R.P.F,R.L.O,I.M.A စသည္တရားမဝင္ အသင္းမ်ား ေပၚေပါက္လာခဲ့ၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေက်ာ္ကပင္ ဗုဒၶဘာသာကို အထြတ္အၿမတ္ထား ယံုၾကည္ကိုးကြယ္လာခဲ့ၾကေသာ ရခိုင္ၿပည္နယ္၊ အမ်ဳိးသီလ ႏွစ္ဌာနကို အထြတ္အၿမတ္ထား၍ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္လာခဲ့ၾကေသာ ရခိုင္ၿပည္သည္၊ အစြန္းေရာက္ သာဘာေရး အယူအယူအသီးတခ်ဳိ႕တို႔ သစၥာမဲ့စြာ သမုိုင္းအမွန္ကိုေၿပာင္းၿပန္လွန္၍ ေရးသားမႈေၾကာင့္ ႏိုင္ငံသားမဟုတ္သူမ်ားႏွင့္ သမိုင္းအမွန္ကို ေၿပာင္းၿပန္လွန္ ေရးသားမႈေၾကာင့္ ႏိုင္ငံသားမဟုတ္သူမ်ားႏွင့္ ဧည့္ႏိုင္ငံသသားမ်ားက ပူးေပါင္းရန္ၿဖစ္လာၿပီး ဟန္ေရးၿပလာၾကသည္အထိ ၿဖစ္လာသည္ကို ေတြ႔လာေနရပါသည္။ ၿပႆနာသည္ ဘူးသီးေးတာင္၊ေမာင္ေတာ၊ စစ္ေတြ စသည့္ ရခိုင္ၿပည္နယ္ အတြင္း၌သာရပ္ေနမည္ကားမဟုတ္ပါ။ ရခိုင္႐ိုးမကို ေက်ာ္၍ ႐ွမ္းၿပည္နယ္၊ ကခ်င္ၿပည္နယ္၊ ကရင္ၿပည္နယ္၊ ကယားၿပည္နယ္၊ မြန္ၿပည္နယ္သာမက တ႐ုပ္ၿပည္ယူနန္နယ္စပ္၊ ယိုဒယားနယ္စပ္အထိပင္ ထိုးေဖာက္၍ေရာက္ေနၾကေပၿပီ။ဗုဒၶဘာ၊ ရခိုင္အမ်ဳိးသမီးမ်ားႏွင့္ ဘဂၤလီကုလားမ်ား Intermarriage ၿပဳမႈမ်ား ယေန႔အထိ မ႐ွိသေလာက္ဟုဆိုႏိုင္ေသာ္လည္း ဗဟုတနည္းပါးေသာ အခ်ဳိ႕ ႐ွမ္းအမ်ဳိးသမီးမ်ား၊ ကခ်င္အမ်ဳိးသမီးမ်ား၊ ကရင္အမ်ဳိးသမီးမ်ားက ဘဂၤလာမူဆလင္ ကုလားမ်ားကို ရခိုင္လူမ်ဳိးအထင္ၿဖင့္ လက္ခံေပါင္းဖက္ေနၾကကာ မူဆလင္ဦးေရကို လ်င္ၿမန္စြာၿပန္႔ပြားလ်က္ ႐ွိေနၾကေၾကာင္းကို သိလာရ၍ အထူးပင္ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာၿဖစ္ပါေတာ့သည္။

ဇာတ္လမ္း ၿဖစ္ေပၚလာပံုကို တင္ၿပရမည္ဆိုပါလွ်င္ ရခိုင္သမိုင္းအစကပင္ စတင္မွသာၿဖစ္ပါလိမ့္မည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စာ႐ႈသူမ်ား သေဘာေပါက္လြယ္ကူေအာင္ အိုုင္း(၅) ပိုင္းခြဲ၍ အက်ည္းတင္ၿပလိုပါသည္။

.............................

မွတ္ခ်က္=
ဆရာၾကီးဦးေ႐ႊဇံ ေရးေသာ "ရခိုင္ၿပည္နယ္အတြင္းသို႔ ဝင္လာၾကေသာ ဘဂၤါလီမူဆလင္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္သည့္ေလ့လာခ်က္" စာအုပ္မွ တိုက္႐ိုက္ေဖာ္ၿပၿခင္းၿဖစ္ပါသည္။က်န္ေနေသးတဲ့အပိုင္ေတြကိုလည္း ဆက္လို႔တင္သြားပါမည္။
ဒီပို႔စ္ေလးအားဒီေနရာကကူးယူေဖာ္ၿပပါသည္။

Democracy leaders defend 34 Burmese in Indian court

2009-11-21T05:48:00.001-08:00

အဆိပ္ပင္ေရမေလာင္းသင့္

2009-10-30T01:35:00.000-07:00

ကုလားဆုိးတုိ႕က သူတုိ႕ေစ်းဆုိင္မ်ားတြင္ (၇၈၆) ဟူေသာသေကၤတ၊ လျခမ္း သေကၤတ မ်ားျပဳလုပ္ ထားတတ္ၾကရာ ယင္းဆုိင္မ်ားမွာ ေစ်းမဝယ္ဘဲ ျမန္မာတိုင္းရင္းသားပုိင္ ဆုိင္မ်ားမွာသာ ေစ်းဝယ္ သင့္ၾကပါတယ္။ ကုလားဆုိးတုိ႕ဆုိင္မွာဝယ္လွ်င္ အဆိပ္ပင္ေရေလာင္းသည္ႏွင့္ တူပါတယ္။

တစ္ခါက ကမာၻေက်ာ္ မင္းကြန္းတိပိ႗ကေရဆရာေတာ္ ဘုရားၾကီး၏တပည့္မ်ား ကုလား ဆုိင္မ်ားမွာ အေဆာက္အဦးပစၥည္းမ်ားဝယ္ခဲ့ၾကသျဖင့္ ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီးက ‘ ကုလားဆုိင္မ်ားက (၁)က်ပ္သာ အျမတ္တင္၍ ျမန္မာတုိင္းရင္းသား ဆုိင္မ်ား (၁၀)က်ပ္အထိ အျမတ္တင္ရင္ေတာင္ ျမန္မာတိုင္းရင္းသားပိုင္ ဆိုင္မ်ားမွာသာ ဝယ္သင့္တယ္။ ဘာလုိ႕လဲဆုိေတာ့ ကုလားတုိ႕ျမတ္တဲ့ (၁)က်ပ္ က
အမ်ဳိးဘာသာဖ်က္ဆီးမဲ့(၁)က်ပ္ျဖစ္ျပီး ျမန္မာတိုင္းရင္းသားတုိ႕ျမတ္တဲ့(၁၀)က်ပ္က ဘုရားတည္ ေက်ာင္းေဆာက္မွာျဖစ္လုိ႕ပဲ ‘ လုိ႕ မိန္႕ၾကားေတာ္မႈခဲ့ပါတယ္။ ေၾသာ္.. ကမာၻေက်ာ္ ဆရာေတာ္ၾကီးလည္း ကုိယ့္အမ်ိဳး ကုိယ့္ဘာသာ အတြက္ ရတတ္မေအးရွာပါတကား။

သုိ႕ေသာ္လည္း ကုန္မာဆုိင္ ၊ အထည္ဆုိင္ ၊စက္ပစၥည္းဆုိင္၊စားေသာက္ဆုိင္၊မ်က္မွန္ဆိုင္ စေသာစီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအားလုံး ယင္းတုိ႕ပါးစပ္ထဲမွာ ဝါးမ်ိဳခံထားၾကရ၍ ျမန္မာ ပုိင္ဆုိင္မ်ား နည္းပါးလွသျဖင့္ကုလားတုိ႕၏ ဆုိင္မ်ားမွာ ေစ်းမဝယ္ရုံသာမက ျမန္မာဆုိင္ေပါင္းမ်ားစြာ တည္ေထာင္ ဖုိ႕လည္း လုိအပ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာျဖစ္လ်က္နဲ႔ ျမန္မာပုိင္ ဆုိင္မရွိလုိ႕ ကုလားဆုိင္မွာ ဝယ္လာ ရတာဟာလည္း ရင္နာစရာ မိမိတုိ႕၏
ၾကီးက်ယ္ေသာ ညံ့ဖ်င္းခ်က္သာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဤစာကုိဖတ္ရႈျပီး ဘာသာေရး၊ လူမႈေရးျပသာနာမ်ား၊မျဖစ္ပြားဘဲ ကုိယ့္အမ်ိဳး ၊ကုိယ့္ဘာသာ မကြယ္ေပ်ာက္ေအာင္ ကုိယ့္အခ်င္းခ်င္း ၊စည္းရုံးျခင္း ၊ပညာေပးျခင္းတုိ႕ျဖင့္ ဘက္ေပါင္းစုံက ၾကိဳးစားသင့္ ၾကပါတယ္။ အကယ္၍မ်ား မၾကိဳးစားဘဲ ခပ္ေပါ့ေပါ့ ေနၾကလွ်င္ျဖင္႔ တစ္ခ်ိန္က တစ္ႏိုင္ငံလုံး ဗုဒၶဘာသာ ျဖစ္ခဲ့ၾကေသာ အိႏိၵယႏွင့္ အင္ဒုိနီးရွားႏုိင္ငံတုိ႕လုိ လူေပါၾကီး လုိ႕ေခၚတဲ့ မူဆလင္ကုလားဆုိးတုိ႕၏ ဝါးမ်ဳိျခင္းကုိ လွလွၾကီး ခံၾကရမွာ မလြဲပါဘူး။

...................
မွတ္ခ်က္။ ။ အမ်ဳိးေပ်ာက္မွာ စိုးေၾကာက္စရာစာအုပ္မွကူးယူေဖာ္ၿပပါသည္။ က်န္ေနေသးတဲ့အပိုင္ေတြကို ေနာက္ထပ္ဆက္လက္ၿပီးေဖာ္ၿပပါမည္။

Just Liar Rohingya Part 2

2009-10-30T01:00:00.001-07:00

Just Liar Rohingya Part 1

2009-10-30T00:59:00.000-07:00

ရခိုင္ၿပည္နယ္အတြင္းသို႔ ဝင္လာၾကေသာ ဘဂၤါလီမူဆလင္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ေလ့လာခ်က္(၁)

2009-10-30T00:40:00.000-07:00

ဆရာၾကီးဦးေ႐ႊဇံ

နိဒါန္း

၁။ “႐ုိဟင္ဂ်ာ” ဆိုသည့္စကားကို ဒုတိယကမၻာစစ္ၾကီး မတုိင္မီက လံုးဝမၾကားဖူးၾကပါ။ ၾကားဖူးရန္လည္းအေၾကာင္းမ႐ွိႏိုင္ပါ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ၿမန္မာႏိုင္ငံ (သို႔မဟုတ္) အတိအက်ေၿပာရပါလွ်င္ယခင္ကရခိုင္တိုင္း၊ယခုရခိုင္ၿပည္နယ္တြင္မွီတင္းေနထိုင္
ၾကေသာလူမ်ဳိးစုအထဲတြင ္ “႐ိုဟင္ဂ်ာ” ဟူေသာ လူမ်ဳိးမ႐ွိေသာေၾကာင့္ၿဖစ္သည္။ ထိုေၾကာင့္ မ႐ွိေသာလူမ်ဳိးကို အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုရန္လည္း အေၾကာင့္မ႐ွိပါ။ ယုတၱိမတန္ေသာ အဓိပၸပယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ားကိုလည္း အၿငင္းပြားရန္မလိုပါ။

၂။ ေနရာတြင္ အလ်ည္းသင့္လို႔ စာေရးသူရဲ့ ကိုယ္ေတြြြ႔ အေတြ႔အၾကံဳတစ္ရပ္ကို တင္ၿပလိုပါသည္။ စာေရးသူသည္ ဒုတိယကမၻာစစ္ၾကီး ၿပီးဆံုးၿပီးေနာက္ ၁၉၅၄ ခုႏွစ္တြင္ စစ္ေတြခ႐ိုင္ကို ပထမဆံုးအၾကိမ္ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူရန္ တာဝန္ယူရသည့္ သန္းေခါင္စာရင္းအရာ႐ွိၿဖစ္ပါသည္။ ထိုစဉ္က စစ္ေတြခ႐ိုင္ဝန္မွာ ဦးဦးေက်ာ္ဇံ၊ (ေနာက္တြင္BPI ဦးေက်ာ္ဇံ ဟု နာမည္ေက်ာ္ၾကားသူၿဖစ္ပါသည္)။ ခ႐ိုင္ေၿမစာရင္း အရာ႐ွိမွာ ဦးစံေ႐ႊၿဖစ္ပါသည္။ ကြ်န္ေတာ္နွင့္အတူ ကြ်န္ေတာ္၏ လက္ေထာက္ႏွစ္ဦးၿဖစ္ ေသာ ဦးဦးခင္ေမာင္ႏွင့္ ဦးဦးေက်ာ္ေဇာတို႔သည္ ခ႐ိုင္ေၿမစာရင္း႐ုံးတြင္ ႐ံုးဖြင့္ၿပီး သန္းေခါင္းစာရင္းေကာက္ယူေရး ေအာင္ၿမင္မႈအတြက္ ခ႐ိုင္ဝန္ ဦးဦးေက်ာ္ဇံႏွင့္ ခ႐ိုင္ေၿမစာရင္းအရာ႐ွိ ဦးစံေ႐ႊတို႔၏အနီးကပ္လမ္းညႊန္မႈကို ခံယူလွ်က္ အစစအရာရာကို တက္ညီလက္ညီ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ပါသည္။

၃။ ဤေနရာမွာ စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေတြ႔ ႐ွိရေသာ အေတြ႔အၾကံဳတစ္ခုကို တင္ၿပလိုပါသည္။ စစ္ေတြအေနာက္ဖက္ ပင္လယ္ကမ္းနားတြင္ Sultan Mahmood ပိုင္ (သန္႔႐ွင္း အစိုးရလက္ထက္တြင္ က်န္းမာေရး ဝန္ၾကီးၿစ္ခဲ့သူ) အုန္းၿခံ႐ွိပါသည္။ ထိုေနရာတြင္ မူဆလင္ကုလားမ်ား အစိုင္အခဲႏွင့္ ေန ေနၾကသည္သာမက တစ္ဘက္ႏိုင္ငံမွ ဘုတ္မ်ား၊စက္ေလွမ်ားၿဖင့္ အလြယ္တကူ ဝင္ထြက္သြားလာႏိုင္ေသာ ေနရာၿဖစ္သလို ၄င္းေနရာသို႔ မည္သည့္အစိုးရ ဝန္ထမ္းမွ် ဝင္ေရာက္စစ္ေဆးႏိုင္ရန္မစြမ္းေသာ ေနရာၿဖစ္ပါသည္။ မိမိတို႔လည္းဝင္ေရာက္ႏိုင္ခဲ့ၿခင္းမ႐ွိပါ။

၄။ ထိုစဉ္အခါ ႐ံုးဖြင့္အခ်ိန္ ေန႔တိုင္းလိုလိုမွာ စစ္ေတြ႐ွိ မူုဆလင္ကုလားမ်ားသည္ ႐ံုးသို႔စု႐ံုးေရာက္႐ွိလာၾကၿပီး လူဦးေရ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူရာတြင္ ၄င္းတို႔ကို လူမ်ဳိးေနရာမွာ “ရခိုင္မူဆလင္” ဟူ၍၄င္း၊ “႐ိုဟင္ဂ်ာ” ဟူ၍၄င္း၊ ထည့္သြင္းေပးရန္ ေတာင္းလာၾကပါသည္။ တာဝန္႐ိွ သန္းေခါင္စာရင္းအရာ႐ွိတစ္ဦးအေနႏွင့္ Census Code တြင္ ဤစကားမ်ားသံုးရန္ မပါ႐ွိလို႔လက္ခံလို႔မရေၾကာင္းရွင္းၿပေသာ္လည္းမရဘဲ ေန႔စဥ္လိုလိုပင္ ႐ံုးသို႔လာေရာက္အေႏွာင့္အယွက္ေပးေန
ၾကပါသည္။ ၿမန္မာႏိုင္ငံတြင္ သန္းေခါင္စာရင္းကို ၁၉၃၁ ခုႏွစ္က ေနာက္ဆံုးေကာက္ခံခဲ့ရာတြင္လည္း မူဆလင္ ကုလားမ်ားႏွင့္ပတ္သက္လို႔ အခက္မ်ား႐ွိေၾကာင္း ေလ့့ာသိ႐ွိရရာ ကြ်န္ေတာ္အေနႏွင့္ အက်ဳိးအေၾကာင္း အၿဖစ္အပ်က္မ်ားကို သန္းေခါင္စာရင္းမင္းၾကီးထံ့သို႔ အစီအရင္ခံ တင္ၿပခဲ့ပါသည္။ သန္းေခါင္စာရင္းမင္းၾကီးက သန္းေခါင္းစာရင္းေကာက္ခံမႈ ေအာင္ၿမင္ေရးကို ေ႐ွ႕႐ႈၿပီး အဆိုပါကိစၥ ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ၄င္းတို႔ေၿပာဆိုသည့္အတိုင္း လက္ခံထည့္သြင္းထားၿခင္းကို သီးၿခားမွတ္သားထားရန္ႏွင့္လ၄င္းတို႔ ေၿပာဆိုသည့္အတိုင္း လက္ခံထည့္သြင္းထားရန္အၿပင္ ထိုသို႔ ထည့္သြင္းထားၿခင္းကို သီးၿခားမွတ္သားထားရန္ ညႊန္ၾကားလာသၿဖင့္ ၄င္းညႊန္႔ၾကားခ်က္အတိုင္း လိုက္နာၿပီးေဆာင္႐ြက္ခဲ့ပါသည္။

၅။ ၁၉၅၃ ခုႏွစ္၊စစ္ေတြခ႐ိုင္ သန္းေခါင္းစာရင္းကို ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႔နယ္မွအပ က်န္ၿမိဳ႔နယ္မ်ားတြင္ သန္းေခါင္းစာရင္းေကာက္ယူရမည္ၿဖစ္ သည့္အေလွ်ာက္ ဘူသီးေတာင္ႏွင့္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႔သို႔လည္းသြားခဲ့ရပါသည္။
ဤ ၿမိဳ႔ နယ္မ်ားတြင္ ေတြ႔ရေသာအေတြ႔အၾကံဳမွာ တစ္ဘက္ႏိုင္ငံ ဘဂၤါလီ မ်ဳိးႏြယ္ (ရခိုင္စကားဟူ ၍မေၿပာတတ္သူမ်ား) တို႔၏ လႈပ္႐ွားမႈမ်ားမွာ “ဂ်ေမတူ အူမာ” ဟူေသာဘာသာေရးအသင္းက ဦးေဆာင္၍ ဗလီမ်ားကို အေၿခၿပဳကာ အမ်ဳိးမ်ဳိးလႈပ႐ွားေနၾကသည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။ သန္းေခါင္္းစာရင္း ေကာက္ယူရာတြင္ အကူအညီေပးရန္ဟု အေၾကာင္းၿပ၍ Enumerator ဝန္ထမ္းတစ္ဦးကို ကုလားေလး၂ ဦးမွ ၄ ဦးအထိတြဲ၍ ထည့္ေပးရန္၊ ထိုဂ်ေမတူအူလမာ အသင္းကစိုင္းၿပေနၾကၿခင္းကို ေတြ႔ရပါသည္။ အေၾကာင္းေသာ္ကား သန္းေခါင္းစာရင္းပံုစံ႐ွိ လူမ်ဳိးေနရာတြင္”ရခုင္မူဆလင္” သို႔မဟုတ”႐ိုဟင္ဂ်ာ” ဟူ၍ထည့္သြင္း ေေဖာ္ၿပေစရန္ အတြက္ပင္ၿဖစ္ပါသည္။

၆။ ဘူသီးေတာင္ႏွင့္ ေမာင္ေတာတြင္ အေတြ႔အၾကံဳေနာက္တစရပ္မွာကား၊ ဘူသီးေတာင္တြင္ ကြ်န္ေတာ္တည္းခိုေသာ ေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ္၏ အသိအကြ်မ္းၿဖစ္သူ လူဝင္ၾကီးၾကပ္ေရးအရာ႐ွိအိမ္မွာ တည္းခိုးခဲ့ပါသည္။ ၄င္းထံမွ သိရသည္မွာ တစ္ဖက္ႏိုင္ငံမွ မူဆလင္ကုလားမ်ားကို ဘူသီးေတာင္ ေမာင္ေတာတို႔သို႔ ဒလေဟာ လက္ခံသြင္းေနၾကသည္သာမက ကုလားသူၾကီးတစ္ဦး၏ေထာက္ခံ ခ်က္ပါလွ်င္ပင္ ၿမန္မာႏိုင္ငံအလြယ္တကူ ၿဖစ္သြားကာ မဲေပးႏိုင္ခြင့္ပင္႐ွိလာေၾကာင္းဆိုသည္ကို ၾကားရရာ ကြ်န္ေတာ္အေနႏွင့္ လြန္စြာအံ့ဩ စိတ္မေကာင္းၿဖစ္သြားသၿဖင့္ ကြ်န္ေတာ္က ဘာၿဖစ္လို႔ ဒီလိုလုပ္ၾကသလဲဟု ေမးရာ ၄င္းက “မင္းငယ္ပါေသးတယ္ကြာ၊ မင္းဘာမွမသိပါဘူး”ဟုဆိုလာသၿဖင့္ ကြ်န္ေတာ္လည္း ဆက္မေၿပာေတာ့ဘဲ စိတ္မေကာင္းစြာႏွင့္ပင္ ၿငိမ္ေနလိုက္ပါေတာ့သည္။ ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာ၏ ၿမင္ကြင္းကား ပို၍စိတ္မေကာင္းစရာပင္ ၿဖစ္ပါသည္။ ရခိုင္ဟူ၍မေတြ႔ရေလာက္ ၿဖစ္ေနၿပီၿဖစ္ၿပီး၊ရခိုင္စကား၊ ၿမန္မာစကားပင္ မေၿပာတတ္ၾကေသာ မုတ္ဆိတ္ဖားဖားႏွင့္ ဘဂၤါလီ ကုလားမ်ားကိုသာ ေနရာတုိင္းမွာ ေတြ႔ေနရပါေသာေၾကာင့္ၿဖစ္ပါသည္။ ( ဤကဲ့သို႔ေသာ ဘဂၤါလီ ကုလားမ်ဳိးကို သမိုင္းပညာ႐ွင္ အခ်ဳိ႔က ႏွစ္ေပါင္း ၈၀၀-၁၀၀၀ ေလာက္ကပင္ရခိုင္တြင္ ေရာက္႐ွိေနသူမ်ားဟု ဆိုေနၿခင္းမွာ လြန္စြာပင္ အံ့ဩဘြယ္ရာၿဖစ္ပါသည္။)

၇။ သန္းေခါင္းစာရင္းေကာက္ယူသည့္ ကာလ ၅ လကုန္ဆံုး၍ သန္းေခါင္စာရင္း ရန္ကုန္႐ံုးခ်ဳပ္သို႔ၿပန္ေရာက္ခ်ိန္မွာ သန္းေခါင္းစာရင္းမင္းၾကီး ဦးေက်ာ္ခိုင္ (I.C.S.Retd:) အထက္ေဖာ္ၿပပါအၿဖစ္အပ်က္ႏွင့္ ပတ္သက၍ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ တစ္ရပ္ၿပဳလုပ္ရန္ႏွင့္ အစီအရင္ခံရန္ တာဝန္ ဆက္လက္ေပးခ်က္အရ စစ္ေတြၿမိဳ႔သို႔ ၿပန္သြား၍ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ားကို ၿပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ အစီအရင္ခံစာတစ္ေစာင္ကို ေရးသားတင္ၿပခဲ့ပါသည္။

၈။ ၁၉၅၄ ခုႏွစ္ အစတြင္ ကြ်န္ေတာ္သည္ ၿမန္မာႏိုင္ငံဝန္ထမ္း အၾကီးတန္း (B.C.S.Sr.Br.) အရာ႐ွိအၿဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္ခံရ၍ စစ္ကိုင္းတိုင္းသို႔ အလုပ္သင္ရန္ ပို႔လႊတ္ခဲ့သၿဖင့္ ကြ်န္ေတာ္၏အစီအရင္ခံစာႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး မသိခဲ့ရေတာ့ပါ။ Parliament သို႔အစီအရင္ခံတင္ၿပခဲ့ရသည္ဟ၍ူသာ မိတ္ေဆြသန္းေခါင္းစာရင္း အရာရွိမ်ားက ေၿပာၿပခ်က္အရ သိရပါေတာ့သည္။
.........................
မွတ္ခ်က္=
ဆရာၾကီးဦးေ႐ႊဇံ ေရးေသာ "ရခိုင္ၿပည္နယ္အတြင္းသို႔ ဝင္လာၾကေသာ ဘဂၤါလီမူဆလင္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္သည့္ေလ့လာခ်က္" စာအုပ္မွ တိုက္႐ိုက္ေဖာ္ၿပၿခင္းၿဖစ္ပါသည္။က်န္ေနေသးတဲ့အပိုင္ေတြကိုလည္း ဆက္လို႔တင္သြားပါမည္။

http://todayarakan.blogspot.com/search/label/%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%B8

စံျပေက်းရြာသား ၂ ဦး ေမာင္ေတာတြင္ ဓါးျဖင့္ ခုတ္သတ္ခံရ

2009-10-30T00:11:00.000-07:00

9/24/2009

မင္းဆက္ခိုင္(နိရဥၥရာ) ေမာင္ေတာျမိဳ႕တြင္ ဗမာျပည္မွ ေျပာင္းေရႊ႕ ေနထုိင္ေနၾကေသာ ဗမာအမ်ိဳးသား နတလ စံျပေက်းရြာသား ၂ဦးကို အမည္မသိသူ မူဆလင္ အုပ္စု တစုက ယေန႔နံနက္တြင္ ဓါးျဖင့္ အေသ ခုတ္သတ္ သြားခဲ့သည္။

အသတ္ခံရသူ (၂) ဦးမွာ ဒုခ်ရားတန္း ေက်းရြာ ခေရျမိဳင္ နတလ စံျပေက်းရြာမွ ဦးစံျမင့္ (၅၃ ႏွစ္) ႏွင့္ ဦးေစာေအာင္ (၄၈ ႏွစ္) တို႕ ျဖစ္ၾကသည္။

ေနာက္ အသက္ ၁၇ ႏွစ္အရြယ္ ေမာင္ဘိုကိုမွာ ဒဏ္ရာျပင္းထန္စြာ ရရွိသြားခဲ့ျပီး မနီနီေအာင္ (၁၆ ႏွစ္)မွာ တစံုတရာ ဒဏ္ရာရရွိျခင္း မရွိဘဲ ထြက္ေျပး လြတ္ေျမွာက္သြားခဲ့သည္။

စံျပေက်းရြာသားမ်ားႏွင့္ နီးစပ္ေသာ သတင္းအရ အမဲေရာင္ ယူနီေဖါင္း ဆင္တူ ၀တ္ဆင္ထားသူ မူဆလင္ လူမ်ိဳး ၁၀ ေက်ာ္ ခန္႕သည္ မ်က္နာဖံုးမ်ားစြပ္ကာ လုပ္ေသနတ္မ်ားႏွင့္ ဓါးမ်ားကို ကိုင္ေဆာင္ျပီး ခေရျမိဳင္ေက်းရြာတြင္းသုိ႕ ညဥ့္ ၁ နာရီခန္႕တြင္ တိတ္တဆိတ္၀င္ေရာက္လာျပီး ဗီြဒီယုိ ရံုထဲတြင္ အိပ္ေနၾကေသာ စံျပေက်းရြာသား ၄ ဦးတို႕ကို အသင့္ပါလာေသာ ဓါးမ်ားျဖင့္ မေသမခ်င္း ခုတ္သတ္ၾကသည္ဟု သိရသည္။

အဆိုပါ ခုတ္သတ္မူေၾကာင့္ စံျပေက်းရြာသား ၂ ဦးမွာ အဆိုပါ ဗီြဒီယုိရံုတြင္ ပြဲခ်င္းပီး ေသဆံုးသြားခဲ့ၾကသည္။

ေဆးရံု၀န္ထမ္းတဦးမွလည္း အေလာင္းႏွစ္ေလာင္းျဖင့္ ဒဏ္ရရွိသူ လူငယ္ တစ္ဦးတို႕ ေဆးရံုကို ေရာက္ရွိေနျပီး စစ္ေဆးမူမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည္ဟု ေျပာသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံ အေနာက္ဘက္ နယ္စပ္ ေမာင္ေတာျမိဳ႕နယ္တြင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားကို ယခုနွစ္အတြင္း ေဒသခံ မူဆလင္မ်ား တုိက္ခိုက္မူတိုးပြားလာျပီး အဆိုပါ တိုက္ခိုက္မူမ်ားေၾကာင့္ အနည္းဆံုး လူ ၇ ဦး ခန္႕ ေသဆံုးခဲ့ရျပီီး ျဖစ္သည္။

ေဒသခံ မူဆလင္မ်ားက တိုက္ခိုက္မူေၾကာင့္ ယခု စံျပေက်းရြာ ၂ ဦးကို ေသဆံုးမူမွာ ပထမဆံုး အၾကိမ္ျဖစ္ျပီး ယခင္က တိုက္ခိုက္သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရသူမ်ားမွာ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

ယခုကဲ့သို႕ မူဆလင္မ်ား၏ တိုက္ခိုက္မူေၾကာင့္ စစ္အစိုးရ စီမံကိန္းျဖင့္ လာေရာက္ အေျခခ်ေနထိုင္သူမ်ား စံျပေက်းရြာမွ ဗမာ အမ်ိဳးသားမ်ား ေသဆံုးရသျဖင့္ စစ္အာဏာပိုင္မ်ား အၾကားတြင္ အထူး ေဒါသျဖစ္ပြားေနျပီး အနီးအနား ေက်းရြာမ်ားမွ ေဒသခံ မူဆလင္ အမ်ားအျပားကို ေခၚယူ စစ္ေဆးမူမ်ား ျပဳလုပ္ ေနေၾကာင္း သိရွိရသည္။

http://www.narinjara.com/detailsbur.asp?id=2103

ရိုဟင္ဂ်ာကိစၥရခိုင့္ေခ်ပခ်က္

2009-10-29T23:57:00.000-07:00

သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္မွ ေဖေဖၚ၀ါရီလတြင္ ထုတ္ေ၀သည့္ Independence စာေစာင္ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံသူမ်ား အေၾကာင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထိုင္းသတင္းစာမ်ားမွ ကူးယူေဖၚျပသည္ ဟူေသာေဆာင္းပါး၌ “ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာ လူဦးေရ ၇ သိန္းကေန၊ ၁.၅ သန္းထိရွိၿပီး ေအဒီ ၇ရာစုေလာက္က ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္းတ၀ိုက္စီးပြား ကုန္သြယ္အလုပ္နဲ႔ ေရႊ႕ေျပာင္း အေျခခ်လာတဲ့ အာရပ္လူမ်ိဳးစုကေန တဆင့္ မူဆလင္ျဖစ္လာၾကတာ”ဟု ေရးသားေဖၚျပထား သည္ကို ေတြ႔ရွိရ၍ အံ့ၾသသင့္ရပါသည္။ ဤေဆာင္းပါးကို ေဖၚျပေသာ ထိုင္းသတင္းစာမ်ားသည္ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုသူမ်ားထံမွ ရရွိေသာ အခ်က္အလက္ျဖစ္ဟန္တူသည္။

အမွန္မွာ ၁၄၀၄ခု ေလးၿမိဳ႕ေခတ္၌ မင္းေစာမြန္ ဘုရင္လက္ထက္ ရခိုင့္ဘုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္ကို ဗမာဘုရင္သိမ္းပိုက္သျဖင့္ ရခိုင္ဘုရင္ မင္းေစာမြန္သည္ ဘဂၤလားေဒသရွိ ေဂါလ္ေဒသသို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ခဲ့ရသည္။ ေဂါလ္ကေကာင္း မြန္စြာ လက္ခံခဲ့သည္။ ဘဂၤလားေဂါလ္ ဆူလတန္ဘုရင္၏ အကူအညီျဖင့္ ရခိုင္ထီးနန္းကို အရယူခဲ့ရသည္။ ေအဒီ ၁၄၃၀တြင္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕တည္၍ ေျမာက္ဦးေခတ္ကို စတင္ တည္ေထာင္ခဲ့ပါသည္။

ေျမာက္ဦးေခတ္တြင္ ရခိုင့္ တပ္မေတာ္၌ အာရပ္မွစစ္သည္ေတာ္မ်ား၊ ဥေရာပမွ ေပၚတူဂီမ်ားႏွင့္ ဂ်ပန္တို႔ပါ အမႈေတာ္တမ္းခဲ့သည္ ကိုေတြ႔ရွိရ သည္။ ယင္းအာရပ္မွစစ္သည္ေတာ္ မ်ိဳးဆက္အမ်ားစုမွာ သံတြဲ၊ ရမ္းၿဗဲကြၽန္းႏွင့္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ပတ္၀န္းက်င္တြင္ ေနထိုင္ၾကပါသည္။ ယင္းတို႔ကိုရခိုင္တို႔က ကမန္ဟု ေခၚေ၀ၚၿပီး ရခိုင္ျပည္၌ တိုင္းရင္းသား မ်ိဳးႏြယ္စုအျဖစ္ အသိ အမွတ္ျပဳထားပါသည္။ ယင္းမူဆလင္ ဘာသာ၀င္ ကမန္တို႔သည္ ရခိုင္ျပည္၌ ျပႆနာဖန္တီးျခင္း၊ ရခိုင္တို႔ႏွင့္ ဘာသာေရး အဓိကရုဏ္း၊ လူမ်ိဳးေရးအဓိကရုဏ္း ဖန္တီးျခင္းမ်ိဳးကို လံုး၀ျပဳလုပ္ျခင္းမရွိဘဲ၊ ရခိုင္ျပည္ႏွင့္ရခိုင္ လူမ်ိဳး အေပၚ သစၥာရွိရွိျဖင့္ ရခိုင္တို႔ႏွင့္ ေအးအတူ ပူအမွ် ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနထိုင္လာခဲ့ၾကေသာလူမ်ိဳး တမ်ိဳးျဖစ္ေသာ ေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္၌ ဤကဲ့သို႔ မူဆလင္ ဘာသာကိုးကြယ္ေသာ ရခိုင္တိုင္းရင္းသား ကမန္လူမ်ိဳး ရွိသည္ကိုပင္သတိျပဳ မိၾကဖူးမည္ မဟုတ္ေပ။ သို႔ေသာ္ မိမိကိုမိမိ ရိုဟင္ဂ်ာဟု
ေႂကြးေၾကာ္ေနသူမ်ားမွာ ၁၈၂၅ေနာက္ပိုင္း ရခိုင္ကို အဂၤလိပ္တို႔ သိမ္းပိုက္ၿပီးမွ ၀င္ေရာက္လာေသာ မူဆလင္ဘာသာ ကိုးကြယ္သည့္ စစ္တေကာင္းေတာင္းတန္းေန ဘဂၤလီမ်ားသာ ျဖစ္သည္။

၁၈၂၅တြင္ ရခိုင္ျပည္၌ မူဆလင္ဦးေရ ၃၀,၀၀၀ ရွိခဲ့ရာမွ ၁၉၃၀ ျပည့္တြင္ ၂၁၇၈၀၀ရွိခဲ့ရာ ၿဗိတိသွ်အစိုးရက မူဆလင္ဦးေရ တိုးလာမႈကိစၥကို စိုးရိမ္လာေသာေၾကာင့္ အေျခအေနစံုစမ္းရန္ ၁၉၃၉ ၌စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ တခု ဖြဲ႔စည္းေပးခဲ့သည္။ ေကာ္မရွင္က မူဆလင္ဦးေရ အတားအဆီးမရွိ တိုး၀င္လာမႈကို မဟန္႔တားပါက ေနာင္အခါ၌ လူမ်ိဳးေရး ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း အစီရင္ခံခဲ့ေသာ္လည္း ဒုတိယ ကမၻာစစ္ေၾကာင့္ မည္သို႔မွ် မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ေပ။

အစီရင္ခံသည့္ အတိုင္းပင္ ၁၉၄၂တြင္ ကုလားရခိုင္အဓိကရုဏ္း ၿဖစ္ခဲ့ေလသည္။ ေမာင္ေတာၿမိဳ႔နယ္ရွိ ရခိုင္ရြာအား လံုး
ဖ်က္ဆီးခံရသည္။ ရခိုင္တခ်ိဳ႕မွာ ျပည္တြင္းသို႔၀င္ၿပီး၊ တခ်ိဳ႕မွာ အဂၤလိပ္ပိုင္နက္ ဒိန္နာဂ်္ပူသို႔ထြက္ေျပးခဲ့ၾကရ သည္။
၁၉၄၂ဂ်ပန္မ်ား၀င္လာေသာအခါ ရခိုင္မ်ားကို သတ္ျဖတ္ခဲ့ေသာ ကုလားအဖြဲ႔သည္ ဘာသာေရးအသြင္ေျပာင္းကာ ဂ်ေမယာတူ အိုလမာအသင္း ဖြဲ႔စည္းၾကသည္။ အဖြဲ႔ဥကၠဌမွာ အံုေမာ္မ်ာ (ဘီေအဘီအယ္လ္) ျဖစ္သည္။ အုံေမာ္မ်ား အဖြဲ႔သည္ အေနာက္ ပါကိစၥတန္မွ ေအာ္လနာမူဟာမတ္ မူဇဟတ္ခန္ႏွင့္ ေမာ္နာအီျဗာဟိန္း တို႔ကိုေခၚ၍ မူဂ်ာဟိန္းအဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းၾကသည္။ ပါကိစၥတန္နယ္သို႔ ရခိုင္ျပည္ထည့္သြင္းေရး အစီစဥ္ပင္ျဖစ္သည္။ စစ္ေရးအရ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ မယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ေသာ မူဂ်ာဟိန္းတို႔သည္ အျခား တိုင္းရင္းသားမ်ားနည္းတူ အခြင့္အေရးရလို၍ မစၥတာေဂၚဖားက ရိုဟင္ဂ်ာဟူေသာ လူမ်ိဳးသစ္တခုကို ၁၉၅၀စက္တင္ဘာလထုတ္
ဂါဒီးယန္းသတင္းစာတြင္ အသက္သြင္းခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ၁၉၅၁ဇြန္လတြင္က်င္းပခဲ့ေသာ အလယ္သံေက်ာ္ မူဆလင္ညီလာခံကမူ ရိုဟင္ဂ်ာမဟုတ္ဘဲ ဗမာ မူဆလင္ ကဲ့သုိ႔ ရခိုင္မူဆလင္လူမ်ိဳးဟု ေခၚေ၀ၚရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ ရခိုင္တို႔က ငါတို႔ရခိုင္တြင္ မူဆလင္ ဘာသာ၀င္ မရွိဟု ေျပာလာၾကေသာအခါ ရိုဟင္ဂ်ာဘက္သို႔ ေဖါက္ထြက္ရန္ ထြက္ေပါက္ရွာ လာၾကသည္။ ၁၉၆၀ပတ္၀န္းက်င္တြင္ ရိုဟင္ဂ်ာသတင္းစာ၊ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ရိုဟင္ဂ်ာ ေက်ာင္းသားအသင္းထိ လႈပ္ရွားလာခဲ့ၾကသည္။

၁၃၊ ၅၊ ၈၈ ေန႔က ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္တြင္ အလြန္ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ေကာင္းေသာ ကုလားလႈပ္ရွားမႈတခုျဖစ္ပြား ခဲ့သည္။ ကုလား ၅၀၀၀၀ခန္႔သည္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ကို အရပ္ရွစ္မ်က္ႏွာမွ ၀ိုင္းၿပီးဟစ္ေအာ္ေႂကြးေၾကာ္ မီးရိႈ႕သတ္ျဖတ္ ရန္ခ်ီတက္လာခဲ့ၾကသည္။ လႈပ္ရွားမႈမွာ ညေနရွစ္နာရီခြဲမွ ေနာက္ တေန႔နံနက္ ၃နာရီခြဲအထိ ၾကာခဲ့သည္။ သူတို႔ ဘာသာစကားျဖင့္ ဘုရားသခင္ အလိုက်တိုက္ပြဲ၀င္ၾက၊ မင္းတို႔ တိုင္းျပည္ငါတို႔ တိုင္းျပည္ ျဖစ္ရမည္ဟူ၍ ဟစ္ေအာ္ၾက သည္။

၁၉၄၂ မတိုင္မွီက ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္အတြင္း တည္ရွိခဲ့ေသာ ရခိုင္ရြာေပါင္း ၁၉၅ရြာမွာ ၁၉၉၂ တြင္ ၄၆ ရြာသာ က်န္ပါေတာသည္။ က်န္ရြာမ်ားအား မူဆလင္မ်ားက လူဦးေရအသာစီးရမႈျဖင့္ သိမ္းပိုက္ခဲ့ၾကပါသည္။ ဤသည္မွာ ရိုဟိန္ဂ်ာ ဆိုသူမ်ားေပၚေပါက္လာပံု သမိုင္းအက်ဥ္းျဖစ္သည္။ လက္ရွိအျဖစ္အပ်က္မ်ားႏွင့္ တိုက္ဆိုင္၍ ေအာက္ပါ ေဆာင္းပါးျဖင့္ ေခ်ပတင္ျပလိုက္ရပါသည္။

လိမ္လည္ျခင္းႏွင့္ ဟန္ေဆာင္ျခင္းေနာက္ကြယ္မွ ရိုဟိန္ဂ်ာဟူေသာအသံသည္ ၁၉၈၈ လူထုအံုႂကြမႈႏွင့္ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲေနာက္ပိုင္း ေအာ္ႀကီးဟစ္က်ယ္ထြက္ ေပၚလာမႈ ႏွင့္အတူ “ရုိဟိန္ဂ်ာအမည္ခံ” ဘဂၤလီမူဆလင္မ်ား၏ စတန္႔ထြင္လုပ္ဇာတ္ခင္းမွဳမ်ားလည္းMedia မ်ားမွ တဆင့္ ပလူပ်ံထြက္ေပၚလာပါသည္၊၊ မိမိတို႔၏သမိုင္းမွန္၊ ျဖစ္ရပ္မွန္မ်ားကို ဖုန္းကြယ္၍ သမိုင္းလိမ္၊ ျဖစ္ရပ္လိမ္မ်ား အစားထုိးတင္ျပကာ “ရုိဟိန္ဂ်ာ” အမည္ကိုသံုး၍ လူမ်ဳိးသစ္ဖန္တီးေရးႏွင့္ ႏုိင္ငံသစ္ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား စနစ္တက် အကြက္ခ် လုပ္ကိုင္လာၾကပါသည္၊၊

မွတ္မိသေလာက္၊ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ရိုဟိန္ဂ်ာအမည္သံုး၍ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ခဲ့မႈ မရွိခဲ့ေပ။ ၁၉၈၈ လူထု အံုႂကြမႈ တြင္လည္း ရိုဟိန္ဂ်ာအမည္ အသံုးမျပဳခဲ့ၾကေပ၊၊ ၁၉၉၁ တြင္ မူဆလင္ အမ်ားအျပား ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သို႔ ထြက္ေျပးခိုင္းၿပီး ယင္းဘဂၤလားေဒ့(ခ်္) ရွိ ဆင္းရဲသားမ်ား၊ အေျခမဲ့အေနမဲ့မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ ဗမာစစ္အစိုးရ ႏွိပ္စက္ ညႇင္းပမ္းမႈေၾကာင့္ လူ (၂၀၀,၀၀၀) ေက်ာ္ထြက္ေျပးရေၾကာင္း စာရင္းျပကာ ရိုဟိန္ဂ်ာ အမည္ကိုကမၻာေက်ာ္ ေအာင္နည္းမ်ဳိးစံု လုပ္ႀကံဖန္တီးလာၾက ပါသည္။ ၁၉၉၀ တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခံထားရေသာ မူဆလင္မ်ားအား ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ ခြင့္ျပဳခဲ့သည္ကို ရိုဟိန္ဂ်ာအမည္ျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္ခဲ့ရသလိုလို လိမ္လည္ လွည့္ျဖားလာၾကပါသည္။ ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္ တခ်ဳိ႕၏ ဤကဲ့သို႔ လုပ္ႀကံဖန္တီးမႈမ်ား အစပိုင္းတြင္ေအာင္ျမင္ သေယာင္ေယာင္ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ တိမ္ေကာလာၿပီျဖစ္သည္။

အဂၤလိပ္အုပ္ခ်ဳပ္မႈ လက္ေအာက္၌ လယ္ကူလီမ်ားအျဖစ္ ရခိုင္ျပည္သို႔ လာေရာက္လုပ္ကိုင္လာခါစ၌ စီးပြားေရးႏွင့္ ဘ၀ရပ္တည္ေရး ရည္မွန္းခ်က္သာရွိၾကသျဖင့္ ေဒသခံဗုဒၶဘာသာ၀င္ ရခိုင္မ်ားက လူသားခ်င္းစာနာ၍ အမွတ္မထင္ လက္ခံထားခဲ့ၾကသည္။ ေနာက္ပိုင္း ဘဂၤလားေဒသမွ ရခိုင္ျပည္ဘက္သို႔ ယင္းဘဂၤလီမူဆလင္မ်ား မတရားလိမ့္ ၀င္လာမႈေၾကာင့္ အဂၤလိပ္အစိုးရကိုယ္တိုင္ စိုးရိမ္၍ လူဦးေရစာရင္း စစ္တမ္းမ်ား လုပ္လာခဲ့ရသည္၊၊ ရခိုင္ေျမ၌ လူဦးေရ အလံုးအရင္းျဖင့္ အေျခခ်ေနထိုင္ခြင့္ရျပီးေနာက္ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္မ်ားႏွင့္ နယ္ေျမခ်ဲ႕ထြင္ေရး မူဆလင္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ႏုိင္ငံေရးဘက္သို႔ ဦးတည္လႈပ္ရွား လာခဲ့ၿပီး သူတို႔ကို သူတို႔ ေဒသခံတိုင္းရင္းသား၊ ရိုဟိန္ဂ်ာ မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း လိမ္လည္လွည့္ျဖား တင္ျပလာၾကပါသည္။ စစ္တေကာင္းေဒသမွ ယင္းဘဂၤလီမူဆလင္မ်ား သည္ ယေန႔ထက္ထိလည္း ရခိုင္ျပည္ထဲနည္းမ်ိဳးစံု ခိုး၀င္ေနၾကရံုသာမက ျမန္မာ အာဏာပိုင္မ်ားအား လာဘ္ထိုး၍ ရခိုင္ျပည္၏ စီးပြားေရး ခ်ဳပ္ကိုင္ဖို႔ႀကိဳးစားေနၾကသည္ကိုေတြ႕ရွိ ရပါသည္။

အစပိုင္းတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ အျခား တိုင္းရင္းသားမ်ားက ရိုဟိန္ဂ်ာအမည္ႏွင့္ သူတို႔ ႏိုင္ငံေရး အရတိုက္ပြဲ၀င္မႈကို လက္ခံရန္ ရခိုင္တို႔အား ဖိအားေပးမႈမ်ား ရွိခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံတကာ NGO မ်ားမွလည္း လူ႕အခြင့္အေရးရွုေထာင့္မွေန၍ ရိုဟိန္ဂ်ာဆိုသူမ်ားအား အသိအမွတ္ျပဳမႈမ်ား ရွိလာသည္သာမက ရခိုင္တို႔အားလည္း ရိုဟိန္ဂ်ာအမည္ႏွင့္ ႏုိင္ငံေရး အရတိုက္ပြဲ၀င္မႈမ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳကာ ရိုဟိန္ဂ်ာဆိုသူမ်ားႏွင့္ လက္တြဲတိုက္ပြဲ၀င္ရန္ နည္းမ်ဳိးစံု ဖိအားေပးမႈမ်ား လုပ္လာခဲ့ပါသည္၊၊ ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ေဒသခံ တိုင္းရင္းသားမ်ားက သူတို႔၏လိမ္လည္ျခင္းႏွင့္ ဟန္ေဆာင္မႈမ်ား ကို သိလာရေသာအခါ ရိုဟိန္ဂ်ာအမည္ႏွင့္တကြ သူတို႔၏ ႏိုင္ငံေရးအရ ရပ္တည္ တိုက္ပြဲ၀င္မႈမ်ား ကိုပါ လံုး၀ အသိ အမွတ္မျပဳ ျဖစ္လာၾကသည္၊၊

ယင္းရုိဟိန္ဂ်ာ အမည္ခံမ်ားသည္ ရခိုင္ျပည္မွ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ ထြက္ေျပးျခင္း၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ရခိုင္ျပည္မွ ထိုင္းႏိုင္ငံႏွင့္ မေလးရွားႏုိင္ငံသို႔ ေလွစီးဒုကၡသည္ပံုစံမ်ဳိးျဖင့္ အလံုးအရင္းျဖင့္ ၀င္ေရာက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ ယင္းႏိုင္ငံမ်ား၌လည္း လူမႈေရးႏွင့္ ဘ၀ရပ္တည္ေရး အပါအ၀င္ ႏိုိင္ငံေရးအရ ေႂကြးေၾကာ္တိုက္ပြဲ ၀င္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ လာၾကပါသည္။ ယင္းရိုဟိန္ဂ်ာအမည္ခံမ်ားသည္ ယခုအခါတြင္ မေလးရွားႏိုင္ငံ၌ ေသာင္းႏွင့္ ခ်ီေရာက္ရွိေနၿပီျဖစ္ၿပီး၊ ထိုင္းႏိုင္ငံ၌လည္း စနစ္တက် ၀င္ေရာက္ထိုးေဖါက္ ေနၿပီျဖစ္သည္၊၊ ထိုင္းအစိုးရက ယင္း ရိုဟိန္ဂ်ာအမည္ခံမ်ား ထိုးေဖါက္ ၀င္ေရာက္မႈကို စနစ္တက် တားဆီးမႈျပဳလုပ္လာေသာအခါ ယင္းရိုဟိန္ဂ်ာ အေရးသည္ ေဒသခံႏိုင္ငံမ်ား အား ရိုက္ခတ္လာသျဖင့္ ေဒသခံႏိုင္ငံမ်ား သတိထား ေဆာင္ရြက္လာၾကသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။

အာစီယံ ထိပ္သီး အစည္းေ၀း၌ပင္ ယင္းရိုဟိန္ဂ်ာျပႆနာသည္ နံပါတ္(၁) ေနရာရယူထားၿပီး ျဖစ္သည္၊၊ ထိုင္းႏိုင္ငံက အဘယ္ေၾကာင့္ ယင္းရိုဟိန္ဂ်ာဆိုသူမ်ားအား ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားဖြင့္ခြင့္ လက္မခံသနည္း။ အေျဖမွာ ရွင္းေနသည္၊၊ ယင္းရိုဟိန္ဂ်ာ အမည္ကိုသံုး၍ ႏိုင္ငံေရးအရ တိုက္ပြဲ၀င္ေနသူမ်ားသည္ AlQuada အဖြဲ႔ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္မႈ ရွိေနသည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံ အၾကမ္းဘက္ လႈပ္ရွားေနသူမ်ားႏွင့္ ေပါင္းမိၿပီး ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ လံုၿခံဳေရးကိုပါ ၿခိမ္းေျခာက္ လာမည္ကို စိုးရိမ္၍ျဖစ္သည္၊၊

ႏိုင္ငံတကာ NGO မ်ားႏွင့္ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ရိုဟိန္ဂ်ာအမည္ခံမ်ားအား “ႏိုင္ငံမဲ့မ်ား” အျဖစ္ လူသား ခ်င္းစာနာ ရႈေထာင့္မွေန၍ ယင္းတို႔၏ ႏိုင္ငံေရးအရတိုက္ပြဲ၀င္မႈမ်ား အသိအမွတ္ျပဳရန္ ရခိုင္တို႔အား ဖိအားေပးေနၾကသည္ကို ေတြ႔ရွိရသည္၊၊ သို႔ေသာ္ ယင္းဘဂၤလီမူဆလင္မ်ား အလံုးအရင္းႏွင့္ ၀င္ေရာက္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းဘာသာေရး အဓိကရုဏ္းမ်ား ျဖစ္ပြါးၿပီးေနာက္ မိမိတို႔၏ ပိုင္ဆိုင္မႈနယ္ေျမ၊ အိုးအိမ္မ်ား စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးလာၾကရေသာ ေဒသခံ ရခိုင္မ်ား၏ ေရွ႕အနာဂတ္ အေရးကို ေတြးပူသည္ကိုကား မေတြ႔ရွိရေသးေပ၊၊

ယင္းအဓိကရုဏ္းကာလ၌ မူဆလင္ မ်ား၏ သတ္ျဖတ္မႈေၾကာင့္ အသက္ဆံုးရံႈးခဲ့ရေသာ ရခိုင္ျပည္သူမ်ား၊ ဗုဒၶဘာသာရဟန္းေတာ္မ်ား၊ မူဆလင္မ်ား၏ မီးတိုက္ဖ်က္ဆီးမႈေၾကာင့္ ျပာက်ခဲ့ရေသာ ရခိုင္ရြာမ်ား၊ ဗုဒၶဘာသာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ား၊ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္ ယင္းမူဆလင္မ်ား၏ မုဒိမ္းက်င့္သတ္ျဖတ္ျခင္းခံခဲ့ရေသာ ရခိုင္သူမမ်ားႏွင့္ မိမိအသက္ အိုးအိမ္စည္းစိမ္ လံုၿခံဳေရး အတြက္ အၿမဲတမ္းအထိတ္ တလန္႔ျဖစ္ေနရေသာ ရခိုင္သူ၊ ရခိုင္သားမ်ား၏ အနာဂတ္အေရးကို ေတြးပူစဥ္းစားမိေသာ NGO မ်ားႏွင့္ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကို မေတြ႔ဖူးေသးေပ၊၊

ဗမာစစ္အစိုးရ၏ ႏိွပ္စက္မႈကို ခံေနရသူမ်ားမွာ ရခိုင္ျပည္ရွိ မူဆလင္ဘာသာ၀င္သက္သက္မွမဟုတ္ဘဲ၊ ရခိုင္ျပည္ရွိ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ မ်ားအပါအ၀င္ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးရွိ ျပည္သူမ်ားသည္လည္း နည္းမ်ဳိးစံု ဖိႏွိပ္ညႇင္းဆဲခံေနရသည္ကို သတိတရား လက္ကိုင္ထားဖို႔ လိုအပ္သည္။ အကယ္၍ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ား၊ NGO မ်ား ကုလသမဂၢအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ခ်င့္ခ်ိန္မစဥ္းစားဘဲ ရိုဟိန္ဂ်ာဆိုသူမ်ား၏ အေရးကိုေဇာင္းေပးၿပီး ရိုဟိန္ဂ်ာအမည္ႏွင့္ ယင္းတို႔၏ ႏိုင္ငံေရးအရ ရပ္တည္ တိုက္ပြဲ၀င္မႈကို လက္ခံခဲ့လွ်င္ မၾကာေသာ တေန႔၌ ေမာင္ေတာ၊ ဘူးသီးေတာင္ႏွင့္ ရေသ့ေတာင္ ေဒသ အားလံုး ယင္းရိုဟိန္ဂ်ာ အမည္ခံသူမ်ား လက္ထဲသို႔က်ေရာက္သြားၿပီး၊ ေဒသခံရခိုင္ျပည္သူမ်ား အသတ္ခံရမႈ၊ ရပ္ရြာ အိုးအိမ္ စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးရမႈႏွင့္ ရင္ဆုိင္ရမည္။ ယင္းအေရးသည္ ရခိုင္ျပည္တခုလံုး၊ ဗမာျပည္တစ္ခုလံုးႏွင့္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံ မ်ား၏ လံုၿခံဳေရးကိုပါ ၿခိမ္းေျခာက္လာၿပီး ယင္းႏိုင္ငံ၌ ေနထိုင္ေနၾကေသာ ေဒသခံျပည္သူမ်ားလည္း ရခိုင္သားမ်ား ကဲ့သို႔ေဘးဆိုးႀကီးမ်ားႏွင့္ ရင္ဆုိင္ရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။
...................
ခိုင္မင္းညိဳ

ရည္ညႊန္းခ်က္
http://www.mongloi.org/burmese/index.php?option=com_content&view=article&id=372:20090323074856&catid=20080803155621&Itemid=79

“ရခိုင္ျပည္ကို ရခိုင္ေတြက အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရခ်င္လို႔….”

2009-10-28T18:33:00.000-07:00

ရခိုင္လူမ်ိဳး သမိုင္း ပညာရွင္တဦးျဖစ္သည့္ ေဒါက္တာေအးေက်ာ္ ထိုင္းႏုိင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕သို႔ ေခတၱ ေရာက္ရွိစဥ္ ရခိုင္ျပည္နယ္၏ ေနာက္ခံ သမိုင္း၊ ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနႏွင့္ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ေနာက္ခံသမိုင္း၊ ႐ုိဟင္ဂ်ာ အေရးႏွင့္ အျမင္မ်ားအား ဧရာဝတီ သတင္းေထာက္ ဘေစာတင္က ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းထားသည္ မ်ားကို ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။
ေဒါက္တာေအးေက်ာ္သည္ လက္ရွိတြင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု နယူးေယာက္ၿမိဳ႕၌ အၿငိမ္းစား ပါေမာကၡ တဦးအျဖစ္ ေနထိုင္လ်က္ရွိသည္။ ေဒါက္တာေအးေက်ာ္၏ ကုိယ္ေရးအက်ဥ္းကိုလည္း ေအာက္တြင္ ပူးတြဲ ေဖာ္ျပထားပါသည္။

ေဒါက္တာေအးေက်ာ္
ေမး။ ။ လြတ္လပ္ေရးမရမီ ရခိုင္ျပည္ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနေတြကို ေျပာျပေပးပါ။

ေျဖ။ ။ ျမန္မာ့ေတာ္လွန္ေရးသမိုင္းမွာ ရခိုင္ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ အၿမဲတမ္းေရွ႕က ပါ၀င္ခဲ့တယ္၊ အဂၤလိပ္ ကိုေတာ္လွန္တဲ့ေနရာမွာေရာ ဂ်ပန္ကိုေတာ္လွန္တဲ့ေနရာမွာပါ ေရွ႕တန္းကပါပဲ ၊ ရခိုင္ေတြဟာ ဘာကို လုိခ်င္ လို ့ေတာ္လွန္ေရးမွာ ေရွ႕တန္းက ပါရသလဲဆိုရင္ ရခိုင္ျပည္ကို ရခိုင္ေတြက အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ ရခ်င္လို ့ျဖစ္တယ္၊ အဂၤလိပ္ေခတ္က ထင္ရွားတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ေျပာပါဆိုရင္ ဆရာေတာ္ဦးစိႏၱာ၊ ဆရာေတာ္ ဦးပညာ သီဟ၊ ဦးညိဳထြန္း၊ ဦးေအာင္ဇံေ၀၊ ဦးေက်ာ္မင္း၊ ဦးဘေစာ စတဲ့ပုဂၢိဳလ္ေတြဟာ ရခိုင္ျပည္ေတာ္လွန္ေရး ရခိုင့့္ ႏိုင္ငံေရး ေလာကက ထိတ္ထိတ္ႀကဲေတြပဲေပါ့၊ ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုးအတြက္ ဆိုရင္ေတာ့ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ ဟာ နံပါတ္တစ္ပါပဲ။

အဲဒီကာလက ရခိုင္ေတြရဲ့ အေနအထားကို ခြဲစိပ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ၿဗိတိသွ်ေတြရဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ အပိုင္းကတပိုင္းနဲ ့ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ဦးေဆာင္တဲ့ လြတ္လပ္ေရး တိုက္ပြဲေတြထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့အပိုင္းေတြကို လည္း ေတြ ့ရပါမယ္။

ဦးညိဳထြန္းဆိုတာက ၁၉၃၆ ခုႏွစ္ ေက်ာင္းသားသပိတ္မွာ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ တဦးလည္း ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူဟာ ရခိုင္အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာေရာ ဗမာအသိုင္းအ၀ိုင္းမွာပါ လူသိမ်ားတဲ့ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္တဦးပါ၊ ဒီကေန ့ျမန္မာသမိုင္းမွာ မတ္လ(၂၇)ရက္ေန ့ကို ေတာ္လွန္ေရးေန႔ရယ္လို ့သတ္မွတ္ ထားၾကတယ္၊ ဦးညိဳထြန္းေခါင္းေဆာင္တဲ့ ရခိုင္ေတြဟာ ဂ်ပန္ကို မတ္လ(၂၇)ရက္ထက္ေစာၿပီး ေဖေဖာ္၀ါရီ လ (၁၂)ရက္လား (၁၃)ရက္လား က်ေနာ္အေသအခ်ာ မမွတ္မိေတာ့ဘူး။ အဲဒီကတည္းက စၿပီး ဖက္ဆစ္ ဂ်ပန္ ေတာ္လွန္ေရးကို ရခိုင္ျပည္က စေတာ္လွန္ခဲ့တယ္။ ဒါကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ့ မိန္႔ခြန္းေတြ ထဲမွာ လည္း ပါပါတယ္။ ေမၿမိဳ ့မိုးၾကည့္ေရးတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းမိန္ ့ခြန္းမ်ားထဲမွာ ရွာေဖြေတြ ့ရွိႏုိင္ပါတယ္။ ေလ့လာၾကည့္ပါ။

ေမး။ ။ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း ရခိုင္ျပည္ရဲ႕အေျခအေနကေရာ ဘယ္လိုရွိပါသလဲ။

ေျဖ။ ။ ရခိုင္ေတြဟာ အဂၤလိပ္ကိုေတာ္လွန္တဲ့ေနရာမွာေရာ။ ဂ်ပန္ကိုေတာ္လွန္တဲ့ေနရာမွာပါ ေရွ႕တန္းက ပါ၀င္ခဲ့တယ္ဆိုတာကို ေျပာခဲ့ၿပီးၿပီ၊ အဲသလို ဗမာအပါအ၀င္ အျခားေသာ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ ့အတူတကြ လြတ္လပ္ေရးတုိက္ပြဲ ဆင္ႏႊဲခဲ့တာရဲ႕ တကယ့္ ရည္မွန္းခ်က္က ဘာလဲဆုိရင္ ရခိုင္ေတြဟာ မိမိတို ့ရခုိင္ျပည္ ကို ရဖို႔ပါပဲ၊ တန္းတူအခြင့္အေရး ရဖို ့ပါပဲ၊ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ ရဖုိ ့ပါပဲ၊ ဒါေပမယ့္ တကယ္တမ္း ျမန္မာ ႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရရွိလာတဲ့အခါ ရခိုင္ေတြအတြက္ ဘာမွမရခဲ့ဘူး၊ ျပည္နယ္ အဆင့္ ေလးေတာင္ သတ္မွတ္ေပးတာကို မခံခဲ့ရဘူး၊ ရခိုင္ေတြ မြန္ေတြဟာ ဦးႏုကို ျပည္နယ္ေပးဖို ့ေတာင္းဆိုေပ မယ့္ ဦးႏု ဟိုလိုလို ဒီလိုလို ေ၀့လည္ေၾကာင္ပတ္လုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ရခိုင္ေတြရဲ့ ရည္မွန္းခ်က္မျပည့္၀ခဲ့ရဘူး၊ ဦးႏုဟာ သူ ့ပါတီအက်ိဳးကိုသာ ၾကည့္ခဲ့လို ့တကယ္အေရးပါတဲ့ National Interest (အမ်ိဳးသားအက်ိဳး အျမတ္) ကို ဆံုးရႈံး ေစခဲ့တယ္။

ေမး။ ။ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ဆယ္ႏွစ္ ကာလအတြင္း ရခိုင္ျပည္မွာ ဘာေတြ ျဖစ္ေနခဲ့ပါသလဲ။

ေျဖ။ ။ ဦးႏုရဲ့ ဖဆပလ ေခတ္မွာ ရခိုင္ျပည္မွာ အဓိကလႊမ္းမိုးတဲ့ ပါတီႀကီးနွစ္ခုရွိတယ္၊ ဖဆပလ နဲ ့ရတည (ရခိုင္ စည္းလံုးညီညြတ္ေရး ပါတီ)ေတြပါ၊ ရတညရဲ႕ေခါင္းေဆာင္က ဦးေက်ာ္မင္းျဖစ္တယ္၊ သခင္ဦးေက်ာ္ရင္ တို႔လည္း ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈထဲမွာ ပါတယ္၊ ဦးေအာင္ဇံေ၀၊ ေတာင္ကုတ္က ဦးေက်ာ္တင္ စတာေတြက ဖဆပလေတြ၊ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ ဖဆပလ ႏွစ္ျခမ္းကြဲခ်ိန္မွာ တည္ၿမဲ (ဖဆပလ)နဲ ့သန္ ့ရွင္း (ဖဆပလ) ဆိုၿပီး ရွိလာတယ္၊ ဒီေတာ့ သန္ ့ရွင္းဖဆပလ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္တဲ့ ဦးႏုဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ အက်ိဳး ထက္ သူ ့ပါတီအက်ိဳးကိုပဲ ၾကည့္တဲ့အေနနဲ ့ေမယုခရိုင္ဆိုတာ လုပ္လာတယ္၊ အဲဒီမွာရွိတဲ့ ဘဂၤါလီ ေတြကို မဲရဖို ့အတြက္ မ်က္ႏွာသာေပးတယ္၊ မွတ္ပံုတင္ ျပဳလုပ္ေပးတာေတြ ရွိလာခဲ့တယ္၊ ကိုလိုနီေခတ္က ဘဂၤါလီ ေတြဟာ ရခိုင္ျပည္ကို အလုပ္လာလုပ္တယ္၊ စပါးရိတ္တယ္။ လယ္ထြန္တယ္။ ၿပီးရင္ ျပန္သြားၾကတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဦးႏုက မဲရဖို ့အတြက္ မ်က္ႏွာသာေပးတာနဲ ့ဘဂၤါလီေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးအဆင့္ထိကို တိုးတက္ လုပ္ေဆာင္လာတာကို ေတြ ့လာရတယ္။ သူတို ့အထဲက စူလတန္ မာမြတ္ဆိုတာ ဟာ ထင္ရွား တဲ့သူ တဦး ပါ၊ ရခိုင္ေတြရဲ႕ရတည ကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ရရွိေရးကို တစိုက္မတ္မတ္ ဆက္လုပ္လာခဲ့တယ္။

ေမး။ ။ ဦးႏုက အဲ့ဒီလို လုပ္ခဲ့ေတာ့ ဘာေတြ ဆက္ျဖစ္လာခဲ့ပါသလဲ။

ေျဖ။ ။ အဓိက အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ ၁၉၅၈။ ၅၉။ ၆၀ ကာလမ်ားမွာ ဖလပလ ႏွစ္ျခမ္း ကြဲလာတယ္၊ ႏွစ္ျခမ္းကြဲလာေတာ့ ဖဆပလ အားနည္းလာတယ္၊ အဲဒီမွာ ဦးႏုက သူ ့ပါတီ အႏိုင္ရဖို ့ေမယုခရိုင္ကို ဘဂၤါလီ ေတြကို ၀င္ခြင့္ျပဳတယ္၊ အဲဒီလို ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းက ဒီကေန႔ျပည္ပမွာ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ အသံထြက္ေန တဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ ျပႆနာေတြကို ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းပါပဲ။

ေမး။ ။ ဒီရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းဟာ ဘယ္တုန္းက စေပၚခဲ့တယ္ဆိုတာ သိပါသလား။

ေျဖ။ ။ ၁၉၆၀ ၀န္းက်င္ေလာက္မွာ စေပၚခဲ့တယ္လို ့ထင္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ စူလတန္ မာမြတ္ ဆိုတဲ့ ဘဂၤါလီႀကီးဟာ အမတ္ျဖစ္ခဲ့ေပမယ့္ တခါမွ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ စကား ကို သံုးစြဲခဲ့တာ မေတြ ့ရပါဘူး၊ လြတ္လပ္ေရးမတိုင္မီက ျမန္မာ့သမိုင္းမွာေရာ ရခိုင္သမိုင္းမွာေရာ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ ေ၀ါဟာရဟာ မရွိခဲ့ပါဘူး၊ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးခါစမွာေရာ မရွိခဲ့ပါဘူး။

ေမး။ ။ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ ေ၀ါဟာရကေရာ ဘယ္လို အဓိပၸာယ္ကို ေဆာင္ပါသလဲ။

ေျဖ။ ။ ဆရာႀကီး ဦးသာထြန္း က်န္းမာစဥ္တုန္းက သူရန္ကုန္ကိုလာတုိင္း က်ေနာ့္ဆီကို၀င္တယ္၊ သူနဲ႔ လက္ဖက္ရည္ေသာက္ရင္း စာအေၾကာင္းေပအေၾကာင္း သမုိင္းအေၾကာင္း ေတြကို ေဆြးေႏြးတယ္၊ အဲဒီ အခါမွာ ဒီေ၀ါဟာရကို ဆရာႀကီး ဦးသာထြန္းက အခုလို ဆိုပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာ ဆိုတာ ရခိုင္စကား လြင့္ဂ်ာက ျဖစ္လာတဲ့စကားျဖစ္တယ္။ လြင့္ဂ်ာဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္က ဥပမာ သစ္ပင္ေတြက သစ္ရြက္ေတြေၾကြရင္ ေလထဲ မွာ ၀ဲၿပီး ဦးတည္ရာမဲ့ လြင့္ေနတာကို ဆိုလိုတယ္၊ ဒီ ဘဂၤါလီေတြကိုမွ အခုလို ဆိုလိုတာမဟုတ္ပါဘူး၊ ရည္ ရြယ္ခ်က္ ဦးတည္ခ်က္မရွိဘဲ လြင့္ေနတဲ့ဘယ္သူ ့ကိုမဆို ရခိုင္ဘာသာစကားနဲ ့လြင့္ဂ်ာလို႔ ဆိုတယ္။ ဒါကို ဘာသာေဗဒနဲ ့ဆန္းစစ္ၾကည့္ရင္လည္း လြင့္ဂ်ာကေန ရိုဟင္ဂ်ာလို ့ေျပာင္းလဲလာတယ္ဆိုတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္ လို ့က်ေနာ္ တကၠသိုလ္ ပညာပေဒသာ စာေစာင္မွာ က်ေနာ္ေရးခဲ့ဖူးတယ္။ ယရလ၀ ဆိုတဲ့ ဗ်ည္းေတြဟာ အသံေျပာင္းလဲတဲ့ သေဘာရွိ တယ္။

(ဆရာႀကီး ဦးသာထြန္းမွာ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးႏု လက္ထက္က ရခိုင္-ျမန္မာ ပညာရွိႀကီးျဖစ္သည္။ ဦးႏု ကိုယ္တိုင္
ပ႑ိတ္ (ပညာရွိ) ဘြဲ႔ အပ္ႏွင္းခဲ့ဖူးေၾကာင္း သိရသည္။ အယ္ဒီတာ)

ေမး။ ။ အခုကာလမွာ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြက ဒီရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့အသံကိုေတာင္ မၾကားခ်င္ေလာက္ ေအာင္ျဖစ္ ေနၾကတာ ဘာေၾကာင့္ပါလဲ။

ေျဖ။ ။ ဒီရိုဟင္ဂ်ာ ဆိုတာျဖစ္လာဖို ့ရခိုင္ျပည္မွာ အရင္းခံတာက မူဂ်ာဟစ္ေတြျဖစ္တယ္။ သူတို ့ဟာ ရခိုင္ျပည္မွာ ေနရာရဖို ့ေျမရဖို ့သူပုန္ထၾကတယ္။ သူတို ့ဟာ အစက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ဘဂၤါလီေတြပါ၊ ေရွးတုန္းက သူတို႔ေတြဟာ အလုပ္လုပ္ၿပီးရင္ သူတို ့ေနရပ္ကို ျပန္ၾကတယ္၊ ေနာက္ၾကာလာေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ကိုယ္တိုင္က လူဦးေရေပါမ်ားလြန္းလို႔ ေနရထိုင္ရအခက္အခဲ ရွိလာတယ္။ ဒီအခါ ဦးႏုက ေမယုခရိုင္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာ၊ ရေသ့ေတာင္နယ္ေတြကို မြတ္စလင္ ျပည္နယ္ ထူေထာင္ဖို႔ ့မူဂ်ာဟစ္ေတြ ႀကိဳးစားခဲ့တယ္၊ အဲဒီမူဂ်ာဟစ္ေတြက နာမည္သစ္ ရိုဟင္ဂ်ာကို တင္ သြင္းလာတဲ့အခါ ရခိုင္ေတြက လံုး၀လက္မခံပါဘူး၊ မိမိတိုင္းျပည္ရဲ့ နယ္ေျမေတြကိုေရာ ဘာသာ သာသနာ ကိုပါ အႏၱရာယ္ျပဳႏိုင္တဲ့ ဒီ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာကို ရခိုင္ေတြက အသံကိုပင္ မၾကားႏိုင္တာျဖစ္တယ္။

ေမး။ ။ ဒီရိုဟင္ဂ်ာ ေပၚေပါက္လာရတဲ့ ေနာက္ခံ အေၾကာင္းတရားက ဘာေတြမ်ားျဖစ္ႏိုင္ပါသလဲ။

ေျဖ။ ။ အင္မတန္ေမးသင့္တဲ့ ေမးခြန္းေကာင္းတခုပါပဲ၊ တကယ္ေတာ့ ဒီရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာက အေပၚယံ ျပႆနာပါ၊ တကယ္နက္ရႈိင္းတဲ့ အရင္းခံက“အစၥလမ္၀ါဒ လႊမ္းမိုး ျပန္႔ပြားေရး”ဆိုတဲ့ဟာက အရင္းခံ ျပႆနာပါ၊ အဲဒီလႈပ္ရွားမႈကို ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳေပးတာက အာဖရိကတိုက္ ေျမာက္ပိုင္းက တိုင္းျပည္ ေတြ၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းက ႏိုင္ငံေတြက ေငြေၾကးေတြ၊ လက္နက္ေတြ စသျဖင့္ လုိအပ္တာေတြကို ထုနဲ႔ ထည္နဲ ့ပံ့ပိုးၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနတာကို ေတြ ့ရတယ္၊ အေရွ ့ေတာင္အာရွကဆိုရင္ မေလးရွားႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြက ဒါကို အားေပးတယ္။ မြတ္စလင္ ဘာသာျပန္႔ပြားဖို ့လႊမ္းမိုးဖို ့နယ္ေျမရရွိေစဖို ့အင္တိုက္ အားတိုက္ ကူညီတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ သူတို ့ဟာ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ကို သံုးၿပီး ျမန္မာတိုင္းရင္းသား၊ ရခိုင္တိုင္းရင္း သား ျဖစ္ဖုိ ့အားထုတ္လာတယ္၊ တကယ္ေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာ လူမ်ိဳးလည္းမဟုတ္ဘူး၊ျမန္မာတိုင္းရင္းသား လည္းမဟုတ္ဘူး။

ေမး။ ။ ျပည္တြင္းမွာေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာကို နအဖက အသိအမွတ္လည္း မျပဳဘူး၊ ဘယ္တုန္းကမွလည္း မရွိခဲ့ဘူးလို႔ အတိအလင္းဆိုပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ျပည္ပမွာရွိတဲ့ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ားေကာင္စီမွာ တိုင္းရင္း သား အခြင့္အေရးရဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာေတြကိုေတာ့ ၾကားဖူးတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ရခိုင္ေတြက ကန္႔ကြက္လို ့အခု အခ်ိန္ ထိေတာ့ ေအာင္ျမင္မႈမရေသးပါဘူး။ တိုင္းရင္းသားဆိုတာ ဘယ္သူေတြကို သတ္မွတ္ခဲ့ သလဲ ဆိုတာ ကို သိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ။ ။ ၁၉၇၈ ခုနွစ္က ရန္ကုန္မွာ လမ္းစဥ္ပါတီေခတ္က တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားနဲ ့ဆိုင္တဲ့ ဥပေဒတရပ္ကို သတ္မွတ္ဖို ့ဆရာေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ရယ္၊ ဆရာႀကီး ဦးစံသာေအာင္ ရယ္။ က်ေနာ္တို ့ေတြ ့ဆံုေဆြးေႏြး ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္က ဥပေဒ ပညာရွင္၊ က်ေနာ္က သမိုင္း၊ ဦးစံသာေအာင္က အဲဒီတုန္း က အထက္တန္းပညာဦးစီးဌာနက ညႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ေပါ့၊ ေနရာကေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီ ရံုးခန္းမွာပါ။

အဲဒီမွာ က်ေနာ္က ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ သတ္မွတ္ေရးအတြက္ဆိုရင္ ဘိုးေတာ္ဘုရား စစ္တမ္း ဆိုတာရွိတယ္၊ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၈၀၀ ေက်ာ္ေလာက္က စစ္တမ္းေကာက္ခဲ့တာ၊ အဲဒါဟာ အင္မတန္ျပည့္စံု တယ္၊ အဲဒီမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ေနထိုင္လာတဲ့ လူမ်ိဳးေတြ အားလံုးကို က်က်နန စစ္တမ္းေကာက္ထား တာရွိတယ္၊ ရခိုင္ေတြ၊ ကရင္ေတြ၊ မြန္ကိုေတာ့ တလိုင္းလို႔ေခၚတယ္၊ အဲဒီဟာကို မူတည္ၿပီးရင္ ဆံုးျဖတ္ရင္ မေကာင္းဘူးလားလို႔ က်ေနာ္က အႀကံေပးတယ္။

အဲဒီအခါ ဆရာေဒါက္တာေမာင္ေမာင္က မေစာလြန္းဘူးလားလို႔ျပန္ေမးတယ္၊ ဒါဆိုရင္ သမိုင္းမွာအေရးပါတဲ့ အလွည့္အေျပာင္းျဖစ္တဲ့ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၈၂၄ ခုႏွစ္က စသင့္တယ္လို႔ေျပာခဲ့တယ္၊ ၁၈၂၄ က ျမန္မာျပည္ ကို အဂၤလိပ္ေတြစသိမ္းတဲ့ ႏွစ္ပါ၊ ဒါကို ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္က သေဘာတူလို႔ အဲဒီမတိုင္မီက ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ လူမ်ိဳးေတြကို တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား အျဖစ္ သတ္မွတ္တယ္လို ့ ဥပေဒ ျပဳခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ ရိုဟင္ဂ်ာဆို တဲ့ အသံုးအႏႈန္း မရွိခဲ့ဘူး။

ေဒါက္တာေအးေက်ာ္ ကိုယ္ေရးအက်ဥ္း

ေဒါက္တာေအးေက်ာ္ကို ၁၉၃၉ ခုႏွစ္ က ရခိုင္ျပည္နယ္ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္ တန္းလြဲေခ်ာင္း ႐ြာမ ရြာသစ္ တြင္ ေမြးဖြားခဲ့သည္။

ေဒါက္တာေအးေက်ာ္ ဆည္းပူးရရွိခဲ့ေသာ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ ဘြဲ႕မ်ားမွာ B.A (History and Religion) ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ (၁၉၅၉) ၊ B.A (Honors) Oriental History ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ (၁၉၆၀) ၊ M.A (History of Asia) ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ (၁၉၆၄) ၊ B.L (Law) ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ (၁၉၆၆) ၊ PhD (History of Southeast Asia) Monash University. Australia. 1979 စသည့္ ဘြဲ႔မ်ားကို ရရွိခဲ့သည္။

ေဒါက္တာေအးေက်ာ္သည္ ကထိက (သမိုင္းဌာန) ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ (၁၉၆၂-၁၉၈၀) ။ တြဲဖက္ ပါေမာကၡ (သမိုင္းဌာန) ဖယတ္ တကၠသိုလ္၊ ခ်င္းမိုင္၊ ထိုင္းႏိုင္ငံ (၁၉၈၂-၈၄) ။ ကထိက (ေခတ္သစ္ ဘာသာေဗဒႏွင့္ သဒၵေဗဒ ဌာန) ေကာ္နဲ တကၠသိုလ္၊ နယူးေယာက္၊ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု၊ (၁၉၈၄- ၈၉) ။ ဘာသာျပန္ ကၽြမ္းက်င္သူ ( သကၠတစာေပ ဌာန) ဟားဗတ္ တကၠသိုလ္၊ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု၊ (၁၉၉၁-၀၂) ။ တြဲဖက္ ပါေမာကၡ (သက္ႀကီးမ်ားအတြက္ စဥ္ဆက္မျပတ္ ပညာသင္ၾကားေရး အစီအစဥ္) နယူးေယာက္ တကၠသိုလ္၊ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု၊ (၁၉၉၃- ၉၅) ။ တြဲဖက္ပါေမာကၡ (အာရွသုေတသန ဌာန) နယူး ေယာက္ တကၠသိုလ္၊ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု (၁၉၉၆- ၉၉)၊ လြတ္လပ္ေသာ အာရွအသံ (R.F.A) ျမန္မာပိုင္း အစီအစဥ္တြင္ အႀကံေပး အယ္ဒီတာ (၃ႏွစ္ခန္႔)အျဖစ္ တာဝန္မ်ား ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး ယခုအခါ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု နယူးေယာက္ၿမိဳ႕တြင္ အၿငိမ္းစားယူ၍ ျမန္မာ့အေရးဆိုင္ရာမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ ေနထိုင္လ်က္ရွိသည္။

ေဒါက္တာေအးေက်ာ္ ေရးသားထုတ္ေ၀ခဲ့သည့္ စာအုပ္မ်ား -

၁၊ ရွမ္းလူမ်ိဳးမ်ား၏ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားႏွင့္ ရိုးရာဓေလ့ (၁၉၆၈)
၂၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသားပညာေရးသမိုင္း (၁၉၇၀) စာအုပ္ျဖင့္
၁၉၇၁ခုႏွစ္အတြက္ အမ်ိဳး သားစာေပဆုကို ဆြတ္ခူးခဲ့သည္။
၃၊ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား၏ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားႏွင့္ ရိုးရာဓေလ့ (၁၉၇၃)
၄။ On the Birth of Modern Family Law in Burma and Thailand. Singapore (1990)
၅၊ The Voice of young. Cornell University, March 1990
၆၊ Code and Custom in Burma and Thailand. Scotland. 1993

http://www.irrawaddy.org/bur/index.php?option=com_content&view=article&id=1922:2009-10-03-10-37-47&catid=4:interview&Itemid=10

လူမ်ဳိးမေပ်ာက္ေရး စိတ္မေအးနဲ႔

2009-10-28T08:26:00.000-07:00

မူဆလင္ဘာသာဝင္ေခၚေတာကုလားတုိ႕သည္ဗမာ၊ကရင္၊ရခုိင္၊မြန္၊ကခ်င္၊ကယားစေသာ ျမန္မာ
တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားကုိ ဝါးမ်ဳိရန္ႏွင့္ဗုဒၶဘာသာ သာသနာကုိ ဝါးမ်ဳိရန္ အစြမ္းကုန္ ၾကိဳးစားအား ထုတ္လ်က္
ရွိၾကပါတယ္။

တိုင္းရင္းသားတို႕ဟာ စိတ္ေကာင္းရွိ၍ ၊ မိတ္ေဆြ တာဝန္ေက်ပြန္တတ္ၾကတယ္ ။ လူခ်င္း နီးစပ္လာလ်င္
ဘယ္လူမ်ိဳးကို မဆို ၊ ခင္မင္တတ္ၾက ၊ ယံုၾကည္တတ္ၾကတယ္ ။ မူဆလင္တို႕ဟာ ဤ အခ်က္ကို ၊
ခ်က္ေကာင္းသိ၍ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ထိမ္းျမားကာ ၊ မူဆလင္ဘာသာဝင္မ်ား ျဖစ္ေအာင္
သိမ္းသြင္းေနၾကပါတယ္ ။

ရိုးရိုးသိမ္းသြင္း၍ မရလွ်င္ ေငြေၾကးျဖင္႔ ပစ္ေပါက္၍ သိမ္းသြင္းၾကတယ္။ တိုင္းရင္းသားတို႔အား
ပစၥည္းဥစၥာရွာေဖြရာမွာျဖစ္ေစ သံုးရာမွာျဖစ္ေစ အျခားလူမ်ိဳးမ်ားႏွင္႔ မတူပဲ စနစ္တက်မရွိဘဲ ေပါ႔ေပါ႔
တန္တန္သေဘာထားၾကတယ္။ သံုးလွ်င္လည္းမသိ ကုန္လွ်င္ကုန္မွန္မသိဘဲ ေနာက္ဆံုး ကုန္သြားသည္႔ အခါ
ထိုဒုကၡကို ရင္မဆိုင္ရဲၾကသျဖင္႔ လူမ်ိဳးႏွင္႔ဘာသာကို ေဘးခ်ိတ္ျပီး ၾကံဳတက္ၾကတယ္။ လူမ်ိဳးႏွင္႔ဘာ သာကို
၀ါးမ်ဳိမခံရေအာင္ ဤအခ်က္ကုိလည္း အထူးသတိျပဴ ေစခ်င္ပါတယ္။ သတိမျပဳမိၾကပါက ကုလား တုိ႕
ေထာင္ထားတဲ့ ေထာင္ေခ်ာက္ထဲ မိသြားႏုိင္ပါတယ္။

ျမန္မာတုိင္းရင္းသူတုိ႕ကုိ ထိမ္းျမားရန္လြယ္ကူသျဖင့္ မူဆလင္တုိ႕က သူတုိ႕၏ လွ်ဳိ႕၀ွက္လက္
ကမ္းစာေစာင္တြင္ ‘ ျမန္မာတုိင္းရင္းသူတုိ႕ကို ျပည္တန္ဆာမႏွင့္ တူေနေၾကာင္း၊ လက္ထပ္ဖုိ႕ လြယ္ေၾကာင္း
‘ ေဖာ္ညႊန္းေရးသားထားရာ ကိုယ့္လူမ်ိဳးအတြက္ ဘယ္ေလာက္ရင္နာစရာ ေကာင္းသလဲ ဆုိတာ၊ မူဆလင္
ေခၚေတာေတြ ဘယ္ေလာက္ ယုတ္မာရိုင္းဆိုင္းလည္းဆိုတာ သိရွိလိုပါတယ္။ ေနာက္ျပီး မူဆလင္ ကုလားေတြက
အဆင့္အတန္း၊ ရာထူး အဆင့္အတန္း အလုိက္ ျမန္မာတုိင္းရင္းသူ တစ္ေယာက္ယူႏိုင္သူတိုင္းကုိလည္း ေငြေၾကး
ေထာက္ပ့ံကာ ဘာသာႏွင့္ လူမ်ိဳးမ်ဳိႏုိင္ေအာင္ ၾကိဳးစား လ်က္ရွိရာ ဘာသာေရးအေျခခံ ႏွင့္
မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ဓာတ္နည္းပါးပါက ေနာင္ႏွစ္ေပါင္းမ်ား (၁၀၀) ေက်ာ္တြင္ ဗုဒၶသာသနာေတာ္ၾကီးႏွင့္
ျမန္မာတုိင္းရင္းသားတုိ႕ဟာ ၾကက္ေပ်ာက္ငွက္ေပ်ာက္ေပ်ာက္သြားမွာ မလြဲ ဧကန္ပါဘဲ။

ျမန္မာတုိင္းရင္းသူတုိ႕ ဗုဒၶဘာသာ အေျခခံရွိေစရန္ မိဘမ်ား ၊ ဆရာေတာ္မ်ားႏွင့္ ဘာသာေရး
အသင္းဖြဲ႕မ်ားမွာ တာဝန္အရွိဆုံး ျဖစ္ပါတယ္။ ယင္းပုဂိၢဳလ္မ်ားက တုိင္းရင္းသူ တုိင္းရင္းသား တုိ႕အား ကေလးဘဝ
မွစတင္၍ သာသနာေတာ္အေၾကာင္း နားသြင္းေပးျခင္း၊ေႏြရာသီေက်ာင္းပိတ္ရက္၌ ယဥ္ေက်းမႈသင္တန္းမ်ား
ဖြင့္လွစ္၍ တက္ေရာက္ခုိင္းျခင္း၊ လူမ်ိဳးျခားဘာသာျခားမ်ားႏွင့္ ရင္းရင္းႏွီႏွီး မဆက္ဆံရန္ မထိမ္းျမားရန္
ေၾကာင္းက်ိဳးညႊန္ျပဆုံးမျခင္း၊ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓါတ္ ထက္သန္မည္႔ သမိုင္း ေၾကာင္းမ်ား ေျပာျပျခင္း စသည္႔
လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကုိမျဖစ္မေန ေဆာင္ရြက္ဖုိ႕ တုိက္တြန္းလုိပါတယ္။ ယင္းသုိ႕ေဆာင္ရြက္မွသာ ေနာင္မွေနာင္တရ
ၾကသူမ်ား မျဖစ္ၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဗုဒၶဘာသာရဟန္းေတာ္မ်ားႏွင့္ ျမန္မာတုိင္းရင္းသူတိုင္းရင္းသားတုိ႕ဟာ ဤအခ်က္ကို ဥာဏ္
မ်က္စိပြင့္လင္းဖုိ႕လုိပါတယ္။ ကုလားတုိ႕က‘ ျမန္မာတုိင္းရင္းသူတစ္ေယာက္ကုိရလွ်င္ သူတုိ႕ ဘာသာ ေရး
လူမ်ဳိးေရးအတြက္ စစ္သားငါးရာ ရသည္ႏွင့္တူသည္ ‘ ဟု ဆုိထားပါတယ္။
အထက္ပါအခ်က္အလက္မ်ားကုိ ၾကည့္၍ ကုိယ့္အမ်ဳိးဘာသာမကြယ္ေပ်ာက္ဖုိ႕ အေရးျမန္မာ
တုိင္းရင္းသားအေပါင္းတုိ႕ စိတ္ေအးမေနသင့္ၾကပါဘူး။

.................
မွတ္ခ်က္။ ။ အမ်ဳိးေပ်ာက္မွာ စိုးေၾကာက္စရာစာအုပ္မွ ကူယူေဖာ္ၿပပါသည္။ က်န္႐ွိေနတဲ့အပိုင္ေတြကိုပါ ဆက္လိုက္ေဖာ္ၿပသြာပါမည္။